Wystąpienie: Sławomir Ćwik

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Nie będę jednak do końca podzielał poglądów mojego poprzednika i tak naprawdę uważam w pierwszej kolejności, a to może za chwilkę... Najpierw kwestia, jak tworzy się kodeksy, bo kodeksy to są ustawy szczególne - myślę, że pan profesor, pan poseł Warchoł się ze mną zgodzi - które należy naprawdę dobrze dopracować, przemyśleć i które charakteryzują się pewną trwałością w porządku prawnym, szczególnie takie kodeksy jak Kodeks postępowania karnego, gdzie te zmiany nie mogą być dokonywane ad hoc w związku z pewnymi wydarzeniami medialnymi. Odnoszę wrażenie, że ostatnio nad kodeksami pracują w coraz mniejszym stopniu komisje kodyfikacyjne - chociaż wiem, że taki projekt nowelizacji k.p.k. jest przygotowywany przez komisję kodyfikacyjną w Ministerstwie Sprawiedliwości - a zaczyna nami rządzić to, co dzieje się w mediach. Jeżeli głośne sprawy są podejmowane w mediach, to za chwilę takie polityczne projekty zmian w kodeksach pojawiają się w Sejmie. To naprawdę nie jest dobra droga do zmian kodeksów, które regulują całość procedury cywilnej czy karnej.

Ostatnio mieliśmy przykład zmiany Kodeksu wykroczeń w związku z pracami w gospodarstwach rolnych, która jest całkowicie niepotrzebna, bo obecna treść chroni rolników i jedynie trzeba ewentualnie przypomnieć Policji, jak należy interpretować art. 51 Kodeksu wykroczeń.

Kwestia postępowania uproszczonego. Przypomnę, że nie tak dawno postępowanie uproszczone zniknęło nawet z polskiej procedury karnej, bo ono pojawiło się w 1928 r., kiedy tak naprawdę w Polsce demokracja nie do końca była przestrzegana, a postępowanie uproszczone, ten tryb szczególny k.p.k., to nic innego jak ograniczenie praw jednostki do obrony i do pełnego procesu z poszanowaniem jej praw.

(Poseł Jarosław Sachajko: Właśnie się o tym mówi.)

Ten proces, to postępowanie szczególne było w naszej procedurze aż do 2015 r., później na chwilę zniknęło i znowu pojawiło się w czasach rządów Prawa i Sprawiedliwości. Pamiętajmy o tym, że zasady, które proponuje dzisiaj Prawo i Sprawiedliwość, to nie jest tylko postępowanie, gdzie szybciej chroniony jest funkcjonariusz, bowiem jednocześnie oskarżony pozbawiany jest prawa do pełnej obrony. Czy na pewno chcemy dzisiaj wprowadzać przepisy, które wzmacniają rolę państwa i pozbawiają pełnej ochrony oskarżonego, argumentując to jedynie pojedynczymi przypadkami niewłaściwego zachowania poszczególnych osób, na podstawie których to przypadków całe społeczeństwo byłoby narażone na pozbawienie prawa do ochrony?

Pamiętam, właściwie bardziej z literatury, z judykatury, kiedy w czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wystarczyło, że milicjant stracił czapkę, że była zrzucona czapka, i to był wyznacznik, kiedy obywatel był pociągany do odpowiedzialności karnej. Niestety mam nieodparte wrażenie, że straszymy obywatela: podnieś rękę na państwo, a będziesz pozbawiony prawa do obrony i będzie w stosunku do ciebie stosowany tryb szczególny k.p.k. To naprawdę nie jest właściwa droga.

Jak najbardziej zgadzam się z tym, że należy doprowadzić do tego, aby czas trwania postępowań w sądach był maksymalnie skracany i żeby wszyscy mieli prawo do szybkiej rozprawy, do szybkiego rozstrzygnięcia sprawy, a nie tak jak w ciągu ostatnich kilkunastu lat rządów ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, gdzie to zostało wydłużone. Niemniej jednak ze względu na to, że temat jest poważny, jestem za tym, żeby jednak nie odrzucać od razu tego projektu i żeby został on przekazany do pracy w komisji kodyfikacyjnej, która zajmie się nim dokładniej, tak jak należy. Myślę, że komisja kodyfikacyjna rozstrzygnie, jaką rekomendację przedstawi Wysokiej Izbie - czy do dalszych prac nad tym projektem, czy też do jego odrzucenia. (Dzwonek) Ale to naprawdę nie jest właściwy tryb zmian kodeksowych, tak jak się to dzieje w ostatnim czasie. (Oklaski)