Wystąpienie: Mirosław Adam Orliński

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Od 1 lipca 2022 r. zgodnie z art 20 pkt 8 ustawy z dnia 29 października 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw - to wszystko związane było z tzw. Polskim Ładem - wraz z wprowadzonymi zmianami weszła w życie istotna zmiana dotycząca uprawnień organów Krajowej Administracji Skarbowej. Rzeczywiście na podstawie tych przepisów, tego zapisu w art. 48 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, mogą żądać od banków informacji dotyczących wskazanego w żądaniu rachunku bankowego osoby fizycznej, w przypadku gdy postępowanie przygotowawcze lub czynności wyjaśniające w sprawie o przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe są prowadzone w związku z czynami popełnionymi w zakresie działalności osoby fizycznej. W poprzednim stanie prawnym uprawnienie to dotyczyło tylko osób fizycznych podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. I tutaj rzeczywiście, tak jak wnioskodawcy przedstawiają, w odniesieniu do tego projektu są te wątpliwości, które pojawiały się także wcześniej.

Obowiązujący przepis zezwala na znacznie większą swobodę w kontrolowaniu rachunków bankowych, co stanowi odstępstwo od zasady tajemnicy bankowej, o czym mówił także pan przewodniczący Ryszard Petru. Pozwala też rzeczywiście na dużą ingerencję prawa w prywatność obywateli, która wynika z samej konstytucji, którą można wywieść z przepisów konstytucyjnych. Było już dzisiaj także podkreślane, że rzecznik praw obywatelskich w marcu 2022 r. zwracał się do ministra finansów o wyjaśnienia odnośnie do tych przepisów. Wtedy Krajowa Administracja Skarbowa informowała, że celem zmiany było ujednolicenie oraz doprecyzowanie uprawnień Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie dostępu do informacji bankowych w konkretnych przypadkach, gdy KAS prowadzą postępowania przygotowawcze dotyczące osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. W ten sposób to było przedstawiane.

Wnioskodawcy słusznie podkreślają, że to rozwiązanie jest zbyt daleko idące, ingeruje już w wolności i prawa obywatela, daje pole do nadużyć także przy kontroli działalności osób fizycznych, które tutaj w rzeczywistości nie naruszają prawa. Jest to bardzo szerokie. Rzeczywiście głównym kluczem, takim motorem zmian, które są tutaj argumentowane, jest przywrócenie poprzedniego stanu prawnego, w którym te informacje można było uzyskać jedynie wobec podejrzanego. Skutkiem proponowanej zmiany będzie powrót do stanu prawnego sprzed lipca 2022 r., co oznacza, że na żądanie szefa Krajowej Administracji Skarbowej, naczelnika urzędu celno-skarbowego lub urzędnika urzędu skarbowego wydane w związku z wszczętym postępowaniem przygotowawczym lub czynnościami wyjaśniającymi odpowiednio w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie oraz przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe bank będzie zobowiązany do sporządzenia i przekazywania informacji dotyczących podejrzanego. Tutaj także wydaje się to zasadne, że te przepisy, które obowiązywały przed 1 lipca 2022 r., były korzystniejsze, można powiedzieć, i należy się zastanowić nad powrotem do tego rozwiązania.

W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga wnioskuję o skierowanie tego projektu do dalszej analizy i pracy w komisji. Dziękuję. (Oklaski)