Wystąpienie: Iwona Maria Kozłowska

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziś pragnę zabrać głos w sprawie jednej z najbardziej tragicznych kart historii, masakry cywilów w Karolewie, w gminie Więcbork, w powiecie sępoleńskim, w województwie kujawsko-pomorskim, która miała miejsce na początku II wojny światowej. Karolewo stało się symbolem niewyobrażalnego cierpienia i bestialstwa popełnionego przez niemieckich okupantów. Obóz funkcjonował od września 1939 r. do stycznia 1940 r. Więźniowie byli przetrzymywani w nieludzkich warunkach, głodzeni, zmuszani do ciężkiej pracy, systematycznie torturowani i mordowani.

Do największej masakry doszło w nocy z 28 na 29 września 1939 r., kiedy to zamordowano ok. 120 osób. Egzekucji dokonywano w pobliskim lesie, gdzie ofiary były rozstrzeliwane i wrzucane do masowych grobów. W prowizorycznym obozie utworzonym przez niemiecki Selbstschutz na terenie majątku ziemskiego Karolewo zginęło co najmniej 1781 osób, które wcześniej były głodzone i zmuszane do ciężkiej, trudnej pracy. Jedyną winą ofiar była przynależność do narodu polskiego. Wśród zamordowanych byli mężczyźni o różnym pochodzeniu i wykształceniu, kobiety, dzieci i starcy, a nawet Żydzi - niewinne ofiary, które stały się symbolem okrucieństwa i zbrodni wojennych popełnionych przez nazistów, byłych sąsiadów, kolegów z ulicy.

Co roku na cmentarzu cywilnych ofiar II wojny światowej w Karolewie odbywają się uroczystości upamiętniające te tragiczne wydarzenia. Wspólnota (Dzwonek) lokalna oraz przedstawiciele władz oddają hołd pomordowanym, przypominając nam wszystkim o konieczności pielęgnowania pamięci o tych, którzy zginęli w obronie wolności i godności ludzkiej. Na cmentarzu znajduje się pomnik, który upamiętnia ofiary masakry. Jest to miejsce, gdzie rodziny zamordowanych mogą złożyć kwiaty i zapalić znicze, oddając hołd swoim bliskim. To także miejsce refleksji nad okrucieństwami wojny. Bardzo dziękuję. (Oklaski)