Wystąpienie: Stefan Krajewski

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wydaje się, że niepotrzebne są emocje i krzyki, bo temat tak piękny. Wszyscy tak pięknie o kołach gospodyń wiejskich dzisiaj mówią, wszyscy chcą wspierać. Zacznę więc od tego, po co jest ta zmiana. Ustawa z 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników - na gruncie tej ustawy koła gospodyń wiejskich, działające w reżimie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, dalej zwane KGW, od 1982 r. nie stanowiły samodzielnych organizacji, nie posiadały osobowości prawnej. Koła gospodyń wiejskich od 1982 r. działały jako wyodrębnione jednostki organizacyjne w ramach kółek rolniczych, a we wsiach, gdzie nie było kółka rolniczego, KGW od 1982 r. mogły być zakładane jako samodzielne koła gospodyń wiejskich działające na podstawie regulaminu rejestrowanego w wojewódzkim związku rolników, kółek i organizacji rolniczych.

Ustawa z 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich w sposób kompleksowy, systemowy usystematyzowała w jednym akcie prawnym przepisy dotyczące kół gospodyń wiejskich: koła gospodyń wiejskich działające w reżimie ustawy o kołach gospodyń wiejskich, dalej: KGW 2018. Pozycja KGW 2018 została zdecydowanie wzmocniona w stosunku do ustawy z 1982 r. Koła z 2018 r. stały się samodzielne, samorządne oraz nadano im osobowość prawną. KGW 2018 nie były powiązane ze strukturami kółek rolniczych. Ustawa z 2018 r. wprowadziła także możliwość wsparcia finansowego dla kół gospodyń wiejskich 2018 i trzeba było to po prostu usystematyzować, zmienić, bo tamta ustawa z 1982 r. jest w wielu obszarach anachroniczna, zawiera elementy sprzeczne z fundamentalnymi zasadami wyrażonymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.

Ale oczywiście też chcemy dać równe prawo wszystkim kołom gospodyń wiejskich. Te, które działają, niezależnie od formuły mają możliwość zarejestrowania się w krajowym systemie, w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich i będą mogły korzystać z tych wszystkich kwestii, z dofinansowań i wsparcia. Tutaj padło wiele nieprawdziwych słów z tej strony sali, bo w żaden sposób nie ograniczamy pieniędzy dla kół gospodyń wiejskich. Jeszcze raz przypomnę. 2018 r. - 16 311 tys. zł. To zaproponował PiS. 2019 r. - 29 697 tys. 2020 r. - 32 871 tys. 2021 r. - 55 870 tys. 2022 r. - 62 615 tys. 2023 r. - 114 549 tys. W tym roku mamy 157 mln. Zwiększenie było kolejne: 130 mln, zwiększone o 27 mln, czyli 157 mln przeznaczone dla kół gospodyń wiejskich. Oczywiście od przyszłego roku...

(Poseł Anna Gembicka: A od przyszłego tylko 120, jeśli w tym roku już jest wniosków na 130.)

Ale pani poseł, bardzo bym prosił, żeby pani nie przerywała. Występowała pani już kilka razy.

(Poseł Anna Gembicka: Muszę sprostować, bo pan minister manipuluje.)

Słuchałem tego wszystkiego, więc proszę o spokój i trochę uśmiechu.

(Poseł Anna Gembicka: Mógłby pan nie pouczać kobiet, że mają się uśmiechać?)

To jest ważne, żebyśmy te pieniądze przygotowali. Ustawa budżetowa zawsze może być zmieniona, ustawa może być znowelizowana. Możemy to zwiększyć, jeżeli taka będzie potrzeba. Tak działa gospodarowanie pieniędzmi. Budżet jest określony. Jeśli są zwiększone potrzeby, zwiększa się budżet, więc nie ma z tym najmniejszego problemu. A przy takim konsensusie, przy takiej miłości do kół gospodyń wiejskich, jaką dzisiaj Prawo i Sprawiedliwość chce się wykazać, myślę, że nie będzie problemu, żebyśmy na tej sali przegłosowali potrzebne zmiany. (Oklaski) Bardzo mnie cieszy to, że jest przynajmniej jedna rzecz, która łączy całą salę plenarną.

Szanowni Państwo! Pani poseł Gembicka wywołała mnie do odpowiedzi, bo mówi, że powiedziałem podczas trwania posiedzenia komisji, że panie z kół podzielą się grochówką. Nie ma chyba tu nic deprecjonującego, bo ja jestem członkiem kół gospodyń wiejskich. Nie ma problemu. Tę grochówkę wydajemy wszystkim. Nie pytamy nikogo o przynależność partyjną, o zaangażowanie. Jednak nie tylko koła gospodyń dzielą się grochówką, ale też ochotnicze straże pożarne i różne stowarzyszenia, zespoły folklorystyczne, wojsko. Chyba nikt nie powinien się obrażać o to, że mówimy o tym, by każdemu dzielić równo. Z tym nie ma najmniejszego problemu. Mówię to z pełną odpowiedzialnością, bo jestem członkiem Koła Gospodyń Wiejskich "WoliBabki" w Woli Zambrowskiej od kilku już lat i nie mam z tym problemu.

Oczywiście dziękujemy kołom gospodyń wiejskich za to, co robią, za ogromne zaangażowanie i podczas COVID-u, i podczas wybuchu wojny w Ukrainie. Wtedy koła gospodyń wiejskich przygotowywały posiłki, wspierały uchodźców, migrantów, tych, którzy uciekali przed wojną. To wszystko jest niezwykle ważne. Dzisiaj, kiedy mamy do czynienia z powodzią, to właśnie koła gospodyń wiejskich przygotowują wsparcie dla poszkodowanych powodzią. Nie ma z tym najmniejszego problemu, bo to wsparcie to nie tylko wsparcie rządowe, o którym tak dużo mówimy, ale też ogromne wsparcie samorządów. Przed 2018 r. koła gospodyń wiejskich też były, działały, organizowały różnego rodzaju konkursy właśnie ze środków budżetu samorządów. Ale kiedy ograniczyliście środki na fundusze sołeckie, nie daliście w ten sposób możliwości, by samorządy same mogły je wspierać, żeby mogły działać.

Pojawiły się pytania, które miały charakter tendencyjny, bo oczywiście miały potwierdzić tezę, o której tak mówicie: że pięknie działaliście. Tylko że rzecz polega nie na tym, żeby płacić za udział w wyborach, ale na tym, żeby tak działać, by społeczeństwo chciało skorzystać z tego przywileju, obowiązku i poszło na wybory. Nie chodzi o płacenie i próbę przekupywania. Pieniądze, o których od początku mówimy, tj. 5 tys. zł na koło, czyli 100 mln zł, będą przeznaczone na koła w ramach bonu frekwencyjnego. Pozostałe pieniądze nie zostały nikomu skradzione ani zabrane, ale zostały przesunięte na to, żeby pomóc tym, którzy stracili swoje planowane przychody w związku z przymrozkami wiosennymi, z nawalnymi deszczami, z gradobiciem. I to są osoby, które dzisiaj zostały często z niczym. Te osoby też czekają na wsparcie i te pieniądze na to będą przeznaczone. Jednak nie pomijamy kół gospodyń wiejskich, bo każde koło, które złoży wniosek, które będzie chciało skorzystać z 5 tys. zł, z tego skorzysta. Nikt nie mówił, że dla koła będzie 250 tys. zł czy 25 tys. zł. To dzisiaj się pojawiają te nowości.

Będą mogły się rejestrować wszystkie koła. Czas na wydanie środków... To odpowiedź na wiele postulatów zgłaszanych przez członków kół gospodyń wiejskich, przez społeczeństwo, które sprawiły, że nie było konsultacji społecznych. W żaden sposób nie ograniczamy praw kół gospodyń wiejskich. Rozszerzamy możliwość zarejestrowania się i działania. Ale niezależnie od tego, czy jest to jedno koło w danej miejscowości, czy będzie ich więcej, nie ma możliwości być zarejestrowanym w więcej niż jednym kole, bo rejestr Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie pozwala, by ktoś mógł być zapisany do dwóch kół. Taka informacja od razu jest wyświetlana w systemie i takiej możliwości nie ma.

Oczywiście zapisaliśmy w budżecie te kwoty, które będą potrzebne. Te kwoty są oszacowane na podstawie danych, które do nas spływały. Jeśli w przyszłym roku będzie potrzeba zwiększenia tego budżetu, to tak jak już wcześniej mówiłem, będziemy go zwiększać. Ta zmiana na pewno nie ma na celu upolitycznienia kół gospodyń wiejskich, ale ma na celu ich odpolitycznienie. Każdy, kto chce działać, ma prawo się zrzeszać i ma prawo działać.

Jeśli któreś z kół nie wpisze się do krajowego rejestru, to oczywiście utrzymuje status quo, bo do tej pory tak samo działa. Budżet zwiększymy, jeżeli będzie taka potrzeba, a koordynatorzy wojewódzcy to nic nowego. Wcześniej prezes agencji mógł wyznaczyć koordynatora, a my zmieniamy tylko to, czego nie zrobiono. W ramach agencji w każdym biurze powiatowym działa pełnomocnik, który przygotowuje i wspiera samoobsługę wniosków. Natomiast rola koordynatora w ramach ośrodków doradztwa rolniczego jest zupełnie inna. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest od obsługi wniosków, a samo tworzenie, zachęcanie do działania jest po stronie ośrodków doradztwa rolniczego. To tam są osoby, które w ramach swoich obowiązków będą koordynować pracę kół gospodyń wiejskich. Nie będzie pełnomocnika, który był wyznaczany przez ministra. Tutaj chyba pani poseł Gembicka była tym pełnomocnikiem do spraw KGW. Uważamy, że to nie jest dzisiaj potrzebne.

Tutaj kilka razy padało, że ktoś chce ukraść, ktoś ma lepkie ręce. Nie wiem, co to znaczy. Gdy to słyszę z tej strony sali, to mnie bardzo dziwi, skąd takie pytania. Bo akurat wychodzą rzeczy sprzed roku czy więcej lat, którymi dzisiaj zajmują się odpowiednie służby.

Mamy zwiększać środki przy ogólnym konsensusie i mam nadzieję, że tak będzie się działo w każdym kole, które będzie funkcjonować. Będziemy starali się to rozwijać.

Jeszcze raz powiem, że rzeczą nieuprawnioną jest mówienie, że któreś koła są lepsze, któreś koła są gorsze. Wszystkie koła, które chcą działać, chcą tak naprawdę budować rozwój lokalny, kierowane przez społeczności... Bo przecież na to stawiamy. Oprócz kół gospodyń wiejskich to są ochotnicze straże pożarne, to są lokalne grupy działania, na które poprzedni rząd też chciał wpłynąć, żeby mieć nad nimi nadzór. Dlatego też w tej chwili jest wprowadzana zmiana ustawy o lokalnych grupach działania. Chęć podporządkowania sobie wszystkich organizacji pozarządowych i wpływania na wszystko skończyła się 15 października i mam nadzieję, że nie wróci.

Dzisiaj lokalne społeczności mają się organizować oddolnie, mają przygotowywać swoje rozwiązania, a my będziemy szukać środków na to, by je odpowiednio wspierać. Żadne koło nie będzie zlikwidowane. Budżet z roku na rok nie będzie zmniejszany. Oczywiście w tej chwili ten limit jest ustalony, ale zawsze można go zmienić. Pamiętamy, ile ustaw było nowelizowanych w czasie tak naprawdę kilku miesięcy. Mówię tu o tych wszystkich przepisach COVID-owych. A dzisiaj ta nowelizacja ustawy nie zmienia faktu, że musimy zastanowić się nad napisaniem nowej ustawy, która będzie dotyczyć...

(Poseł Czesław Hoc: Politycznej.)

Nie, nie politycznej, tylko takiej, nad którą wszyscy wspólnie popracujemy. I nikt się na nikogo nie obraża. Po to każdy z posłów ma możliwość wniesienia poprawki przy nowelizacji czy zgłaszania uwag w momencie, kiedy powstaje nowa ustawa, żeby wybrać te najlepsze pomysły. Nie jest tak, że ktoś dzisiaj zakłada, że będziemy likwidować koła czy ograniczać ich działalność. A to, co robią politycy, niezależnie od tego, kto rządzi, jest oceniane przez wyborców przy każdych wyborach. To wyborcy tym razem zdecydowali - i znowu zdecydują - jaki kierunek i jaką wizję będą chcieli poprzeć. Nie trzeba tutaj angażować ogromnych środków, żeby wyborcy chcieli iść na wybory. Pieniądze są potrzebne na rozwój, na działanie, ale nie trzeba tego łączyć z tym, że jak ktoś pójdzie na wybory, to może dostanie nowy wóz strażacki, może dostanie środki na świetlicę, może dostanie środki na koła. Po prostu te pieniądze trzeba zabezpieczyć i będziemy działać tak, żeby te środki w tym budżecie i w kolejnych budżetach w kolejnych latach się znajdowały, pani poseł, przy (Dzwonek) uśmiechu i dobrej, życzliwej postawie wszystkich. Dziękuję bardzo. (Oklaski)