Wystąpienie: Mirosław Maliszewski

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Koła gospodyń wiejskich odgrywały i odgrywają bardzo ważną rolę na obszarach wiejskich. To miejsca, w których zwłaszcza kobiety, ale także mężczyźni, bo przecież przepisy nie zabraniają mężczyznom uczestnictwa w działalności kół gospodyń wiejskich... Odgrywają bardzo ważną rolę w aktywizacji społeczeństwa, środowiska, integrują też środowiska wiejskie, małomiasteczkowe. To bardzo ważne, bo jeżeli chodzi o rozwój społeczeństwa obywatelskiego, to do tej pory stereotypy mówiły, że ono bardzo fajnie się rozwija na obszarach dużych miast, gdzie powstaje dużo organizacji pozarządowych. Gorzej, jak oceniali niektórzy, jest z tą aktywnością na obszarach wiejskich.

Koła gospodyń wiejskich dla wielu pań działających na obszarach wiejskich, na polskiej wsi to miejsce, gdzie uzyskały impuls do wykazania swojej aktywności społecznej, do tego, aby się wyrwać, co często jest przypisywane kobietom wiejskim, poza gospodarstwo, poza tę tradycyjną działalność rolniczą, a jak jej nie prowadzą, to poza tę działalność związaną z zarabianiem pieniędzy na potrzeby własnej rodziny. To też miejsce, w którym można dyskutować o sprawach lokalnych, można zabierać głos, a także przedstawiać swoje propozycje organom samorządowym, radom sołeckim, sołtysom, którzy na tych terenach funkcjonują. To bardzo ważne zagadnienie, bardzo ważne działalnie kół gospodyń wiejskich, i to nie tylko po 2018 r., kiedy pojawiła się ustawa, o której mówimy, którą dzisiaj zmieniamy. Mówię tu także o tych minionych czasach, kilkudziesięciu latach, kiedy koła gospodyń wiejskich były tworzone, funkcjonowały. Jeżeli popatrzymy na ich historię, to zobaczymy, że może nieco inna była przyczyna zakładania kół 40 lat temu, wtedy kiedy jeszcze trudniejsza sytuacja kobiet wiejskich powodowała, że były one odsunięte od wielu rzeczy, które do tej pory były przypisywane mężczyznom, od tej aktywności społecznej. Nawet w tych trudnych czasach Polski komunistycznej koła gospodyń wiejskich pozwalały kobietom uzyskiwać trochę inną, lepszą jakość życia, wykraczającą poza ich obowiązki w gospodarstwie.

Były to też miejsca, w których kobiety uczyły się gotować, organizowały zabawy wiejskie, prowadziły szkolenia kulinarne, ale także prowadziły działalność kulturalną, oświatową, organizując wyjazdy do teatru czy do kina. To było w tych latach minionych. Jedno i drugie sobie nie przeczy, a więc nie można tutaj mówić, że kiedyś ta działalność była inna, np. na potrzeby ówczesnego ustroju, a dzisiaj jest inna, a więc na potrzeby obecnego ustroju. Wówczas koła gospodyń wiejskich odgrywały i obecnie też odgrywają bardzo ważną, bardzo istotną rolę dla funkcjonowania obszarów wiejskich, stwarzając kobietom w nich działającym alternatywę dla tych wszystkich obowiązków, które mają i miały do tej pory, i zapewniając nowe otwarcie. Rzeczywiście taki rozkwit nowych kół gospodyń wiejskich to czas po 2018 r., kiedy weszła ustawa, która pozwalała nie tylko organizować się w ramach kół gospodyń wiejskich, ale także uzyskiwać środki finansowe, które do takiej działalności wydają się niezbędne. Poza wspólną ideą działania razem ważne jest też to, aby mieć pieniądze na pokrycie kosztów tej działalności, np. na jakiś lokal, jakieś ubiory, jakieś elementy wyposażenia tego lokalu.

Te działania kontynuujemy, a przepisy tej ustawy pozwalają znacząco zwiększyć finansowanie, które z budżetu państwa trafia do kół gospodyń wiejskich. Przypomnę, że w 2019 r. było to ok. 16 mln zł rocznie, a w tej chwili przewidujemy, że w latach 2025-2033 będzie to nawet 177 mln zł rocznie, więc to jest ponad dziesięciokrotny wzrost finansowania. Oczywiście wynika on z większej liczby powołanych do życia i funkcjonujących kół gospodyń wiejskich, ale to świadczy o tym, że państwo polskie przykłada do tego dużą wagę oraz znajduje i rezerwuje w budżecie środki na to, aby tego typu działalność wesprzeć.

Mam głęboką nadzieję - i o tym mówił też pan poseł sprawozdawca - że ta ustawa, mająca bardzo dobre intencje, przekreśli te wszystkie podziały, które miały miejsce w minionych latach: na koła stare, gorsze i na koła nowe, lepsze; na koła, które są zakładane przez osoby młodsze, i na koła, które funkcjonują w oparciu o ludzi trochę bardziej zaawansowanych wiekowo. Tego różnicowania już dzisiaj, po wejściu w życie tej ustawy nie będzie. Nie będzie podziału na koła polityczne, zakładane przez taką czy inną partię polityczną i koła kółkowe. Mam głęboką nadzieję, że ten podział się absolutnie zakończy. Mam też głęboką nadzieję, że nikomu nie przyjdzie do głowy - a takie przypadki miały miejsce - by wykorzystywać koła gospodyń wiejskich, a właściwie osoby w nich działające do swojej działalności politycznej, do agitacji na swoją rzecz, na rzecz takiego czy innego ugrupowania. Praktyka ostatnich wyborów pokazała, że te zamiary, te próby są nieskuteczne. (Dzwonek) Warto raczej dobrze mówić o kołach gospodyń wiejskich, dbać o to, żeby otrzymywały więcej środków finansowych, niż próbować nimi zawładnąć politycznie. Nasz klub Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga będzie tę ustawę popierał na dalszych etapach prac parlamentarnych. Bardzo dziękuję. (Oklaski)