Wystąpienie: Agnieszka Maria Kłopotek

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga mam przyjemność wygłosić oświadczenie w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, druk nr 692.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym przewiduje zmiany ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, zwanej dalej ustawą o podatku akcyzowym, których zasadniczym celem jest urealnienie stawek akcyzy na wyroby tytoniowe, wyroby nowatorskie i płyn do papierosów elektronicznych. W projekcie została zawarta tzw. mapa drogowa podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe, czyli informacja o planowanych podwyżkach akcyzy na papierosy, wyroby tytoniowe oraz płyn do e-papierosów i na wyroby nowatorskie w latach 2025-2027. Komisja Europejska wskazuje, że akcyza w przypadku paczki papierosów w Polsce wynosi równowartość 2,05 euro, co plasuje nasz kraj wśród najniżej opodatkowanych państw w Unii Europejskiej. Niższa akcyza występuje tylko w Bułgarii, gdzie wynosi 1,85 euro.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym przedłożony przez ministra finansów. Zwiększone zostają stawki podatku akcyzowego na wyroby tytoniowe, wyroby nowatorskie, podgrzewane wyroby tytoniowe oraz płyn do papierosów elektronicznych. Nowe stawki akcyzy mają przede wszystkim ograniczyć konsumpcję wyrobów tytoniowych i substytutów, co jest szczególnie istotne w przypadku osób niepełnoletnich. Z badań CBOS wynika, że aż 30% uczniów w wieku 15-19 lat regularnie pali e-papierosy, a 60% co najmniej raz ich próbowało. Wyższe stawki podatku mogą zmniejszyć liczbę palących wśród młodzieży, a tym samym pozwolą zadbać o ich zdrowie. Po zmianie zmniejszą się także różnice cenowe wyrobów tytoniowych w Polsce w stosunku do innych państw Unii Europejskiej.

Najważniejsze rozwiązania, jakie przewiduje projekt, to podwyższone stawki akcyzy na wyroby tytoniowe, wyroby nowatorskie i płyny do papierosów elektronicznych w latach 2025-2027. Stawka akcyzy na papierosy wzrośnie w 2025 r. o 25%, na tytoń do palenia wzrośnie o 38%, na cygara i cygaretki - o 25%, na podgrzewane wyroby tytoniowe - o 50%, a na płyn do papierosów elektronicznych - aż o 75% w 2025 r. Dotychczasowe stawki opodatkowania będą obowiązywać do 28 lutego 2025 r., a od 1 marca 2025 r. będzie obowiązywać nowa wysokość akcyzy. Dalsze działania rządu dotyczące rynku produktów tytoniowych lub innych podobnych, mające na celu przede wszystkim bezpieczeństwo młodzieży i innych użytkowników, będą komunikowane w najbliższym czasie.

Szanowni Państwo! Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na zlecenie Portalspozywczy.pl przeprowadził badania, w których zapytał Polaków, co sądzą o wzroście akcyzy m.in. na tytoń. Jeżeli chodzi o podwyżkę akcyzy na papierosy, za jej przyjęciem jest 36% badanych ogółem. Opinie kobiet i mężczyzn na ten temat są wyrównane: podwyżkę popiera 35% kobiet i 37% mężczyzn. 36% badanych nie popiera natomiast podwyżki akcyzy ani na papierosy, ani na alkohol.

Wapowanie, czyli korzystanie z elektronicznych papierosów, jest bardzo popularne w tej chwili wśród nastolatków, zwłaszcza że może się ono wydawać o wiele bezpieczniejsze niż zwykłe palenie. Według amerykańskich sondaży przeprowadzonych w 2022 r. w miesiącu poprzedzającym badanie wapowało 14% uczniów szkół średnich, czyli ok. 2,14 mln uczniów. Produkty do e-papierosów o smaku słodyczy stanowią znaczną część spożycia w przypadku młodych waperów, a słodki smak e-papierosów może tłumić nieprzyjemne doznania spowodowane przez nikotynę i wzmacniać jej działanie, co skutkuje większą reaktywnością mózgu. Częste wapowanie może w przypadku nastolatków zwiększać ryzyko narażenia na potencjalnie szkodliwe dla rozwoju mózgu i narządów metale, takie jak ołów i uran. W aerozolach i płynach do e-papierosów wykryto metale ciężkie, a ich wchłanianie jest szczególnie szkodliwe w okresach rozwoju.

Szanowni Państwo! Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, w imieniu klubu parlamentarnego zgłaszam, że będziemy procedować za przyjęciem proponowanego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)