Wystąpienie: Norbert Pietrykowski

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych to jest po prostu odpowiedź na unijną dyrektywę, dyrektywę Rady Unii Europejskiej 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r., która wprowadza minimalny poziom opodatkowania dla międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych. Celem tych regulacji jest ograniczenie erozji podstawy opodatkowania, czyli zjawiska przenoszenia zysków przez korporacje do jurysdykcji o niskim poziomie opodatkowania. Ustawa ta ma zapewnić, że zyski będą opodatkowane na minimalnym poziomie niezależnie od miejsca prowadzenia działalności. Niestety szczegółowe zapisy tej ustawy mają też istotne konsekwencje, zwłaszcza dla polskich przedsiębiorstw działających głównie w specjalnych strefach ekonomicznych.

Ustawa wprowadza trzy podstawowe rodzaje opodatkowania. Globalny podatek wyrównawczy obejmuje międzynarodowe grupy przedsiębiorstw, gdzie próby skonsolidowania przychodów wynoszą co najmniej 750 mln euro. Ma to na celu eliminację korzyści z przenoszenia zysków do rajów podatkowych. Krajowy podatek wyrównawczy jest nakładany na zyski, które nie zostały opodatkowane na minimalnym poziomie. Trzeci podatek wyrównawczy to podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków. Spółka działa w kraju, efektywna stawka podatkowa jest niższa niż minimalna, dlatego spółka będzie musiała opodatkować dochody zgodnie z krajowym podatkiem wyrównawczym. Dlaczego o tym mówię? Dlatego że chciałbym, aby wybrzmiało to, iż ta zasada ma przede wszystkim zapobiegać przenoszeniu zysków do krajów o korzystnych systemach podatkowych. Ale chyba najważniejsze pytanie brzmi: Jakie są konsekwencje wprowadzenia ustawy dla polskich przedsiębiorstw? Bo ta efektywna stawka opodatkowania przedsiębiorstw korzystających z usług, zwłaszcza w specjalnych strefach ekonomicznych, może być niższa niż minimalne 15%. To oznacza, że firmy te będą musiały uiścić podatek wyrównawczy, nawet jeżeli formalnie korzystają ze zwolnienia z podatku od dochodów korporacji. I to zaczyna być niestety obciążenie dla polskich przedsiębiorstw. To może osłabić atrakcyjność inwestycyjną, zwłaszcza firm działających w specjalnych strefach ekonomicznych, co oczywiście zmniejszy zainteresowanie tych przedsiębiorstw inwestowaniem. W takiej sytuacji rozwiązaniem może być propozycja mechanizmu ochronnego zaproponowana przez Konfederację Lewiatan, która mówi, że przedsiębiorstwa, które działają w specjalnej strefie ekonomicznej przez okres 2 lat, po 31 grudnia 2024 r. będą mogły uwzględniać czterokrotność wartości kwalifikowanych kosztów płac oraz czterokrotność wartości bilansowej netto nabytych rzeczowych aktywów trwałych.

Reasumując: projekt ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych wprowadza regulacje mające zapobiec erozji podstawy opodatkowania i unikania opodatkowania przez międzynarodowe korporacje. Regulacje te są jednak wyzwaniem dla polskich przedsiębiorstw, szczególnie tych działających w specjalnych strefach ekonomicznych, które już korzystają z ulg podatkowych. Dlatego rekomendacje ze strony klubu Polska 2050 - Trzecia Droga są następujące: po pierwsze, wprowadzenie dodatkowych instrumentów wspierających dla przedsiębiorstw SSE, które zrekompensują zmniejszoną efektywność ulg podatkowych wynikającą z wprowadzenia podatku wyrównawczego; po drugie, panie ministrze, rząd powinien monitorować, jak wprowadzenie tego globalnego podatku wyrównawczego wpływa na firmy działające w specjalnych strefach ekonomicznych i, jeżeli okaże się to konieczne (Dzwonek), przedłużyć okres ochronny dla przedsiębiorstw, które działają w tych strefach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)