Wystąpienie: Adam Krzemiński

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, druki nr 496 i 679.

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu, po zasięgnięciu opinii Prezydium, skierował w dniu 27 czerwca powyższy projekt ustawy do Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej do pierwszego czytania. Komisja przeprowadziła pierwsze czytanie i rozpatrzyła projekt na posiedzeniu w dniu 26 września tego roku.

Celem proponowanych zmian ustawowych jest usprawnienie i zwiększenie efektywności systemu wdrażania rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność. Rozwój lokalny kierowany przez społeczność to instrument, który w ramach perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2023-2027 umożliwia zastosowanie metody Leader, która jest oddolnym partnerskim podejściem do rozwoju obszarów wiejskich, realizowanym przez lokalne grupy wspierania. Polega na opracowaniu przez daną społeczność strategii rozwoju lokalnego.

W 2023 r. we wszystkich województwach przeprowadzony został konkurs na wybór lokalnych strategii rozwoju, które będą realizowały lokalne grupy działania w latach 2023-2027. W wyniku konkursu wybrano 297 lokalnych strategii, a zarządy województw zawarły umowy ze wszystkimi lokalnymi grupami działania, których strategie zostały wybrane w konkursie. Według stanu na 5 kwietnia tego roku w dwóch województwach, podlaskim i małopolskim, wystąpiła konieczność rozwiązania umów ramowych w związku z niewypełnieniem zobowiązań przez lokalne grupy działania w zakresie dostarczenia uchwał rad gmin, rad powiatów o członkostwie w tych grupach. Rozwiązanych zostanie co najmniej pięć umów ramowych, jedna w województwie małopolskim, cztery w województwie podlaskim, w konsekwencji czego obszar co najmniej 51 gmin pozbawiony zostanie wsparcia w ramach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.

Przepisy obowiązującej ustawy co prawda przewidują mechanizmy rozstrzygania konfliktów obszarowych poprzez kryteria wyboru lokalnych strategii rozwoju, a także przewidują rozwiązania na wypadek, gdyby w wyniku rozstrzygnięcia konkursu na wybór strategii, oprócz wybranych strategii, pozostały tzw. białe plamy, a więc gminy, których obszar nie został objęty żadną z wybranych strategii. Nie regulują natomiast procedury postępowania w sytuacji, gdy dochodzi do konieczności rozwiązania niektórych umów ramowych, które zostały zawarte oczywiście między zarządem województwa a lokalną grupą działania. W konsekwencji część gmin kwalifikujących się do objęcia rozwojem lokalnym kierowanym pozostaje bez możliwości skorzystania ze wsparcia w ramach planu strategicznego dla polityki rolnej, a w przypadku województwa podlaskiego i małopolskiego - także ze środków polityki spójności.

Proponowane w projekcie ustawy przepisy pozwalają, by objąć tym możliwie największą część obszarów wiejskich w Polsce. Zakłada się, że umożliwią one przyłączanie obszarów do wybranych lokalnych strategii rozwoju, wybór kolejnych lokalnych strategii rozwoju, także w odniesieniu do gmin, których obszar wprawdzie jest objęty strategią wybraną w konkursie, ale umowy ramowe w następstwie tego wyboru zostały rozwiązane. Jednocześnie, mając na uwadze fakt, że część umów ramowych zostanie rozwiązana przed wejściem w życie projektowanej ustawy, w celu zabezpieczenia niezbędnego czasu na przeprowadzenie przez zarządy województw wymaganych procedur w związku z wyborem kolejnych lokalnych strategii rozwoju proponuje się wprowadzenie przepisu przejściowego, zgodnie z którym w takich sytuacjach bieg 30-dniowego terminu na dokonanie wyboru kolejnej strategii liczony będzie od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy. W pozostałych przypadkach bieg terminu na dokonanie wyboru liczony będzie od dnia rozwiązania umowy ramowej.

Wprowadzenie przedmiotowych przepisów nie będzie miało wpływu na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców oraz na sektor finansów publicznych, w tym na budżety JST. Jest ono oczywiście zgodne z prawem Unii Europejskiej.

Na posiedzeniu Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej w dniu 26 września podczas pierwszego czytania projektu z druku nr 496 wniesiono jedną poprawkę, zgłoszoną przez pana posła Mirosława Maliszewskiego, polegającą na tym, że w art. 9 uchyla się pkt 9 w ust. 2, która to poprawka jest konsekwencją proponowanego przez wnioskodawców uchylenia ust. 7 w art. 14, który właśnie odsyłał do ww. punktu. Poprawka została przyjęta przez komisję. Komisja wnosi o uchwalenie przez Wysoki Sejm projektu załączonego w druku nr 679. Dziękuję bardzo.