Wystąpienie: Dariusz Klimczak

Dziękuję.

Pani Marszałek! Chciałbym zacząć od informacji dla Wysokiej Izby, w jakim kierunku toczą się prace, jeżeli chodzi o zmianę przepisów, które mają związek nie tylko z bezpieczeństwem ruchu drogowego, ale z ruchem drogowym jako takim.

Wszyscy doskonale wiemy, że bezpieczeństwo ruchu drogowego to kompilacja różnego rodzaju działań, to także praca interdyscyplinarna nie tylko wewnątrz Ministerstwa Infrastruktury, jego jednostek podległych, ale także dobra współpraca z innymi ministerstwami, m.in. z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Sprawiedliwości, ministerstwem edukacji, a nawet ministerstwem nauki. Wszystkie te działania mają wpływ na to, do jakich przepisów musimy się zastosować, w jaki sposób są one egzekwowane i w jaki sposób świadomie uczestniczymy w ruchu drogowym.

Natomiast dzisiaj chciałbym, zanim pan minister Bukowiec przedstawi naszą ocenę i nasze wnioski dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego w roku 2023, poinformować Wysoką Izbę o najważniejszych zmianach w przepisach, nad którymi pracujemy, które są na różnym etapie - w uzgodnieniach międzyresortowych, ale także w uzgodnieniach z innymi ministerstwami.

Pierwsza sprawa to jest nowy przepis, który ma wprowadzić możliwość odebrania, zatrzymania uprawnień osobom, które przekroczą dozwoloną prędkość o 50 km/h na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym. Dotychczas istnieje taki przepis w obszarze zabudowanym. Każdy, kto przekracza o 50 km/h dozwoloną prędkość, będzie miał czasowo zatrzymane uprawnienia do kierowania pojazdami. Planujemy rozszerzyć ten przepis o drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza terenem zabudowanym. Na razie ten przepis nie dotyczy dróg ekspresowych ani autostrad.

Druga sprawa to zaostrzenie przepisów wobec tych, którzy nie stosują się do przepisów dotyczących zatrzymania uprawnień kierowców. Dzisiaj planujemy wprowadzić przepis, że każdemu kierowcy, który ma zatrzymane uprawnienia do kierowania pojazdami, który zostanie zatrzymany do kontroli i ten zakaz zostanie stwierdzony, prawo jazdy zostanie zatrzymane na stałe. Według dzisiejszych przepisów jest możliwość wydłużenia zatrzymania uprawnień do 6 miesięcy i dopiero następnym razem, kiedy ten kierowca się nie stosuje, zatrzymania prawa jazdy. Uważam, że takich sygnałów ostrzegawczych nie powinno być. Jeżeli ktoś łamie ten zakaz, powinno być zatrzymane prawo jazdy na stałe i taki przepis skonstruowaliśmy.

Następna sprawa to brak możliwości kasowania punktów karnych za najcięższe wykroczenia. Chcę uzgodnić tego typu zmianę przepisów z ministerstwem spraw wewnętrznych, z Ministerstwem Sprawiedliwości na drodze rozporządzenia. Natomiast nie chcemy pozbywać się możliwości, że kierowca, na którego zostaną nałożone punkty karne, będzie mógł oczywiście zniwelować ich liczbę, natomiast nie za każdy rodzaj wykroczenia. To jest bardzo jasny sygnał dla wszystkich, którzy przekraczają najbardziej newralgiczne przepisy, te, które najbardziej szkodzą bezpieczeństwu ruchu drogowego. Nie będzie takiej możliwości. Myślimy tu m.in. o przekroczeniu dozwolonej prędkości o 50 km/h, wyprzedzaniu na podwójnej ciągłej, wyprzedzaniu na pasach. Za tego typu wykroczenia nie będzie można niwelować punktów karnych.

Młodzi kierowcy - dwie informacje. Pierwsza dotyczy 2 lat, odkąd kierowca zdobywa uprawnienia. W tym czasie nie będzie żadnej tolerancji, jeżeli chodzi o alkohol. Dotychczas funkcjonują limity. Jest tolerancja na alkohol w wydychanym powietrzu do określonego limitu. Jeżeli chodzi o młodych kierowców, przewidujemy zmianę przepisów, że takiej tolerancji nie będzie przez pierwsze 2 lata od zdobycia uprawnień. Nieważne, czy ten kierowca ma 18 lat, 20 czy 40 - przez pierwsze 2 lata, kiedy zdobył uprawnienia, zero tolerancji na alkohol.

Natomiast planuję wprowadzić przepisy dotyczące młodych kierowców. O uprawnienia do kierowania pojazdami osobowymi będą mogły ubiegać się osoby, które ukończyły 17. rok życia. Tego typu zmianę dopuszcza prawo Unii Europejskiej, jest to stosowane w innych państwach, w Polsce także kiedyś było stosowane. Uważam, że im wcześniej młody kierowca nabierze dobrych nawyków, tym więcej pożytku dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Mam zaufanie do młodych kierowców i państwo polskie ma zaufanie do młodych kierowców.

Chcemy także zwiększyć mobilność młodych ludzi, chcemy także walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym. Oczywiście ta zmiana ma także związek z czynnikiem gospodarczym. Brakuje kierowców w transporcie. Im wcześniej młodzi kierowcy wejdą na rynek pracy, tym szybciej będziemy mieć pożytek dla polskiej gospodarki. Takimi kryteriami kierowali się także inni członkowie Unii Europejskiej, m.in. Francuzi. Szanowni państwo, oczywiście zdobycie uprawnień do kierowania pojazdami osobowymi przez siedemnastolatków będzie miało swoje obwarowania, m.in. taka osoba przez pierwsze pół roku lub do ukończenia 18. roku życia będzie musiała podróżować w towarzystwie osoby dorosłej, która co najmniej od 5 lat posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Tych obwarowań będzie kilka, one są szczegółowe, natomiast to są te najważniejsze.

Szanowni Państwo! Pracujemy także nad zmianą innych rodzajów przepisów. M.in. kwestią, która przykuwa uwagę Polaków, są fotoradary. Przygotowujemy rozwiązania dotyczące tego, aby sprawcy wykroczeń drogowych zarejestrowanych na fotoradarch nie byli bezkarni i ponosili większą odpowiedzialność za swoje czyny. Wiemy, do jakich procederów dzisiaj dochodzi. Dostajemy informację, że osoba, która została zarejestrowana przez fotoradar, to był jakiś obcokrajowiec, osoba spoza naszego kraju, i oczywiście egzekucja jest bardzo trudna, często niemożliwa. Skuteczność egzekwowania tego typu kar jest za niska jak na standardy europejskie. Przygotowujemy więc skuteczne przepisy co do egzekwowania tego typu kar, jeżeli chodzi o rejestrowanie przez fotoradary.

Przygotowujemy także zmiany przepisów dotyczących egzaminowania kierowców. One wychodzą naprzeciw oczekiwaniom ekspertów, m.in. z Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów, z którymi spotykamy się regularnie. Przygotowałem rozporządzenie, które jest przekazane do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania - to osiem najbardziej pilnych zmian, które przedstawili mi osobiście przedstawiciele Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów, a które dotychczas, nie wiem dlaczego, nie zostały wprowadzone w życie. Za nim pójdą kolejne. Zamierzam wsłuchiwać się w głos ekspertów od bezpieczeństwa ruchu drogowego, którzy znają się na egzaminowaniu kierowców i szkoleniu kierowców. Systematycznie będziemy tego typu przepisy wprowadzać w życie.

Prowadzę także z innymi ministerstwami, z innymi ministrami uzgodnienia dotyczące zmian w przepisach prawa w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. M.in. został powołany specjalny zespół roboczy, w którego skład wchodzi minister sprawiedliwości, Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Policja, Inspekcja Transportu Drogowego. W ramach prac tego zespołu przekazałem propozycje zmian przepisów w zakresie zaostrzenia odpowiedzialności za najgroźniejsze z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego zachowania kierującego pojazdem. W mojej ocenie kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu lub narkotyków, a także kierowanie pojazdem pomimo cofnięcia prawa jazdy lub orzeczonego zakazu kierowania pojazdem przez sąd powinno być karane karą bezwzględnego więzienia. Pracujemy także nad wprowadzeniem do naszego porządku prawnego nowego rodzaju przestępstwa. Jest to zabójstwo drogowe. Prowadzę uzgodnienia przede wszystkim z Ministerstwem Sprawiedliwości, ale także pracujemy z ekspertami, tak żeby skutecznie wprowadzić rodzaj przepisu, który funkcjonuje w innych państwach Unii Europejskiej od 2019 r., od 2016 r. W skrócie mówiąc, taki kierowca, który prowadzi pod wpływem alkoholu lub narkotyków i zabije innego uczestnika ruchu drogowego, będzie traktowany jako zabójca. Chciałbym wprowadzić w porozumieniu z innymi ministrami taki przepis, który będzie skutecznie egzekwowany i co do którego nie będzie miało wątpliwości orzecznictwo sądowe. Chciałbym oczywiście, żeby ten przepis był wprowadzony w życie jak najszybciej, ale pośpiech nie jest tutaj wskazany. Ważne jest to, żeby skonstruować takiego rodzaju przepisy, co do których później nie będą mnożyły się wątpliwości na etapie postępowania prokuratorskiego, postępowania policyjnego, ale przede wszystkim postępowania sądowego, przepisy jasne, precyzyjne, jednoznaczne, które raz na zawsze wyeliminują jak największą liczbę - mam nadzieję, że wszystkich - tego typu kierowców, tego typu ludzi, którzy decydują się na tego typu krok.

Szanowni Państwo! Oczywiście ważne jest to, żeby nie wszędzie pchać się samochodem. Są inne formy komunikacji, jest zbiorowa komunikacja. Przede wszystkim polecam na dłuższych dystansach komunikację pociągiem. Pasażerowie mówią sami za siebie. Kiedy patrzymy na statystyki przewoźników regionalnych, takich jak Koleje Mazowieckie, które w tym roku kończą 20 lat swojego funkcjonowania, czy naszego narodowego przewoźnika PKP Intercity, to widzimy, że coraz więcej osób decyduje się na podróż koleją. Także to polecam. W tamtym roku PKP Intercity miał 68 mln pasażerów. W tym roku nasza prognoza to nawet 80 mln pasażerów. Zamierzamy rok do roku zwiększyć liczbę pasażerów w samym Intercity o 12 mln. Jest to imponująca liczba i mam nadzieję, że coraz więcej osób będzie zdecydowało się na tego typu komunikację. Oczywiście to jest decyzja każdego z nas, ale ważne jest to, żeby korzystać z różnego rodzaju form komunikacji, która jest dla nas wygodna, ekologiczna, bezpieczna. Każdy decyduje się na taką formę, jaką uważa za stosowną. To, co jest dla mnie najważniejsze, to to, żeby ruch drogowy był bezpieczny, żeby sprzyjały temu przepisy, a edukacja komunikacyjna, świadomość uczestnictwa w ruchu drogowym była na jak najwyższym poziomie i żebyśmy sami sobie dawali dobry przykład, kiedy kierujemy autem, kiedy widzimy innego kierowcę. Ważne, żebyśmy dawali sobie dobry przykład, bo to jest jedna z najważniejszych możliwości, żebyśmy notowali jak najmniej przykrych incydentów, tragicznych sytuacji na polskich drogach, z którymi niestety mamy bardzo często do czynienia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)