Wystąpienie: Grzegorz Płaczek

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Narodowa Strategia Onkologiczna została przyjęta uchwałą Rady Ministrów w 2020 r. Na strategię w latach 2020-2030 przeznaczono z budżetu państwa 5,1 mld zł. Strategia kładzie nacisk na prewencję pierwotną, która koncentruje się na zapobieganiu nowotworom poprzez zmniejszenie ekspozycji społeczeństwa na czynniki ryzyka. Głównymi elementami strategii są: promocja zdrowego stylu życia, profilaktyka szczepienna, ograniczenie narażania na substancje rakotwórcze czy wsparcie edukacyjne dla pracowników służby zdrowia. Nie można także zapomnieć o kampaniach społecznych, tj. o organizowanych ogólnokrajowych kampaniach społecznych mających na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat czynników ryzyka nowotworów oraz sposobów ich unikania. To ważne, że Narodowa Strategia Onkologiczna skupia się na prewencji pierwotnej, gdyż ma ona kluczowe znaczenie i jest jednym z najskuteczniejszych sposobów zmniejszania zachorowalności na nowotwory na całym świecie. Realizacja Narodowej Strategii Onkologicznej doprowadziła również do zwiększenia dostępności terapii celowanej, czyli nowoczesnej formy leczenia nowotworów polegającej na stosowaniu leków lub innych substancji, które są skierowane bezpośrednio na specyficzne molekularne cele w komórkach nowotworowych. Dzięki temu leczenie jest bardziej precyzyjne i mniej toksyczne dla zdrowych komórek w porównaniu do tradycyjnej chemioterapii czy radioterapii.

Strategia ma jednak także ciemną stronę. Wydano 57 mln zł na opracowanie kompleksowych rozwiązań edukacyjnych, które można było przygotować, wydając znacznie mniej pieniędzy polskiego podatnika. Co więcej, nie jest jasne, jak opracowanie kompleksowych rozwiązań edukacyjnych przekłada się na kwestię zapadalności na nowotwory w Polsce. Należy jak najszybciej wprowadzić kontrolę i określić, jak opracowanie kompleksowych rozwiązań edukacyjnych przekłada się na skuteczność w walce z nowotworami, bo mówimy o milionach złotych. Strategia także nie wskazuje, jak skutecznie doprowadzić do tego - pomimo promocji programów profilaktycznych, takich jak mammografia czy cytologia - aby poziom uczestnictwa w badaniach przesiewowych nie był tak niski, jak obecnie. Wielu Polaków wciąż nie zgłasza się na czas na badania profilaktyczne, co ostatecznie obniża skuteczność wczesnego wykrywania nowotworów. Strategia także nie określa precyzyjnie, jak należy rozwiązać problem nierówności regionalnych w dostępie do leczenia. Polska również zmaga się z niedoborem specjalistów w dziedzinie onkologii, w tym patologów, radioterapeutów oraz onklogów klinicznych. Problem ten może prowadzić do opóźnień w diagnostyce i leczeniu pacjentów. Strategia nie wskazuje jednoznacznie, jak rozwiązać ten problem.

Istotnym problemem jest również brak jasnych mechanizmów monitorowania i raportowania postępów w realizacji celów strategii. Nie mamy w Polsce skutecznych narzędzi do koordynowania działań między różnymi jednostkami medycznymi, co może prowadzić do nieefektywności w realizacji poszczególnych etapów. Chociaż strategia zakłada stopniowe zwiększanie nakładów na walkę z rakiem, wiele zadań nadal jest niedofinansowanych. W szczególności brakuje środków na szeroko zakrojoną edukację społeczeństwa oraz zwiększenie liczby specjalistycznych placówek. Te wszystkie słabości powinny być dużo bardziej szczegółowo omówione w jakże potrzebnym dokumencie. Potrzebna jest dalsza reforma, zwłaszcza w zakresie zwiększenia dostępności nowoczesnych metod leczenia oraz poprawy koordynacji i finansowania działań onkologicznych w Polsce.

Na koniec apel do wszystkich mężczyzn, nie tylko tych tutaj dzisiaj zebranych. Ja osobiście badam się co roku profilaktycznie w kwestii nowotworów. Zapytajcie siebie, panowie, czy wy również. (Oklaski)