Wystąpienie: Joanna Wicha

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Swoją wypowiedź chciałabym rozpocząć od podkreślenia, że omawiamy sprawozdanie z wdrożenia strategii onkologicznej w październiku - miesiącu, który na całym świecie jest miesiącem świadomości raka piersi. Dlatego pozwolę sobie na apel do wszystkich kobiet, aby regularnie wykonywały badania profilaktyczne, bo badania ratują życie, a także do wszystkich mężczyzn: panowie, badajcie się. (Oklaski) W obszarze profilaktyki zdrowia mężczyzn i regularnego wykonywania badań mamy dramatyczne nierówności, o których zniwelowanie pilnie trzeba zadbać. Badajmy się, wszyscy badajmy swoje dzieci, namawiajmy do tego sąsiadów, współpracowników i przyjaciół.

I teraz przejdę do omawianego druku. Temat onkologii dotyczy każdego z nas, ponieważ nowotwory są jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych, z którymi mierzymy się dzisiaj jako społeczeństwo. Rok 2023 przyniósł postępy, ale także ujawnił obszary, które wymagają dalszej poprawy.

Jednym z najważniejszych wyzwań jest wdrożenie Krajowej Sieci Onkologicznej, która ma na celu poprawę organizacji opieki onkologicznej. Przyjęcie ustawy pozwoli na wprowadzenie nowej struktury zarządzania, standaryzacji opieki pacjenta oraz wyznaczenie koordynatorów opieki onkologicznej. Zmiany te mają zagwarantować pacjentom wysoką jakość diagnostyki i leczenia niezależnie od miejsca zamieszkania. Wprowadzenie tych rozwiązań to krok milowy w polskiej onkologii, który ma zredukować nierówności w dostępie do specjalistycznej opieki.

W tym miejscu muszę zgłosić uwagę, że musimy potraktować to wyzwanie naprawdę poważnie, a to wiąże się z odpowiednim budżetem na wdrażanie rozwiązań systemowych. Obecnie zaplanowany budżet do 2030 r. wynosi 5 mld zł. Czy to wystarczy? Niekoniecznie. Państwo bierze odpowiedzialność za onkologicznie chorych, co jest dobre, natomiast nie może jej brać tylko trochę. Zgodzę się ze środowiskami społecznymi, że cel: przeżywalność 5 lat po leczeniu onkologicznym, podczas gdy badania na całym świecie pokazują nam, że przeżywalność może być dużo wyższa, to nie jest cel postępowego państwa, jakim jest Polska. Musimy mierzyć wyżej i walczyć o pacjentów onkologicznych, stawiać sobie ambitniejsze cele, inwestować w naukę i badania.

Kolejnym ważnym elementem strategii była profilaktyka pierwotna, w tym program powszechnych szczepień przeciwko wirusowi HPV, który rozpoczął się 1 czerwca 2023 r. Wprowadzenie bezpłatnych szczepień dla dzieci i młodzieży jest odpowiedzią na wysoką skuteczność tej profilaktyki w zapobieganiu przetrwałym zakażeniom HPV oraz nowotworom, m.in. szyjki macicy. Doświadczenia innych krajów pokazują, że skuteczność szczepień przekracza 90%, co daje nadzieję na realną poprawę sytuacji zdrowotnej w Polsce. To działanie należy ocenić jako jedno z najważniejszych osiągnięć w obszarze prewencji nowotworów, dlatego tym bardziej musimy walczyć o powszechne szczepienia w szkołach i zadbać o to, aby nie brakowało szczepionek, a z tym w tym roku bywało różnie.

W obszarze kształcenia kadr medycznych podjęto istotne kroki mające na celu dostosowanie programów nauczania do aktualnych wyzwań onkologicznych. Wprowadzono nowe standardy kształcenia, które obejmują profilaktykę onklogiczną, wczesne wykrywanie nowotworów oraz - co dla mnie jako pielęgniarki jest szczególnie istotne - opiekę nad osobami, które zakończyły leczenie. To ważna kwestia, ponieważ wysoka jakość kształcenia personelu medycznego stanowi fundament skutecznej opieki zdrowotnej.

Muszę także podkreślić, że cieszy mnie deklaracja wiceministra zdrowia pana Marka Kosa, który jest odpowiedzialny za politykę lekową, że ministerstwo planuje rozszerzenie listy leków innowacyjnych stosowanych w onkologii. Będę również zabiegała o dodanie do celów programu ułatwienia dostępu do fizjoterapii jako istotnej części podczas leczenia onkologicznego, a także po jego zakończeniu, ponieważ mamy już konkretne badania i informacje o skuteczności zabiegów jako elementu uzupełniającego w procesie leczenia i powrotu do zdrowia.

Nie można jednak pominąć wyzwań, z którymi wciąż się borykamy. Pomimo wprowadzenia zmian zgłaszalność na badania profilaktyczne nadal jest niska, a wykrywalność nowotworów często następuje na późnym etapie. Czas oczekiwania na leczenie wydłuża się, a pacjenci zwracają uwagę na problemy związane z dostępem do opieki onkologicznej, o czym podczas posiedzenia Komisji Zdrowia mówiła strona społeczna, która - to ważne, aby to wybrzmiało - nie ocenia pozytywnie efektów wypracowanych dotychczas. Jesteśmy jednak na początku drogi wdrażania strategii i ufam, że idziemy w dobrym kierunku. Oczywiście sprawozdanie jako klub Lewicy poprzemy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)