Wystąpienie: Grzegorz Lorek
01.07.2026, 61. posiedzenie Sejmu, Poseł tekst niewygłoszony
Punkt porządku dziennego: Oświadczenia.
30 czerwca 1943 r. w Warszawie w wyniku zdrady doszło do jednego z największych ciosów w Polskie Państwo Podziemne. W mieszkaniu przy ul. Spiskiej 14 gestapo aresztowało dowódcę Armii Krajowej gen. Stefana Roweckiego "Grota". Został on natychmiast przewieziony do Berlina, a następnie zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen na osobisty rozkaz Heinricha Himmlera. Do schwytania generała doszło w wyniku działalności siatki konfidentów gestapo działających w strukturach wywiadu Armii Krajowej. Bezpośrednim sprawcą zdrady był Eugeniusz Świerczewski (ps. Gens), natomiast całą grupą kierował Ludwik Kalkstein (ps. Hanka, Borkowski). W procederze brała również udział Blanka Kaczorowska.
O godz. 9.30 30 czerwca 1943 r. w znajdującym się na pierwszym piętrze mieszkaniu przy ul. Spiskiej 14 m. 10 na krótko przed zaplanowaną na godz. 10 przy ul. Barskiej 5 całodniową odprawą Komendy Głównej Armii Krajowej dokonano aresztowania. Odpowiedzialną za to grupą była ekipa gestapo dowodzona przez SS-Untersturmfuhrera Ericha Mertena. Stefan Rowecki został przewieziony do siedziby gestapo przy Alei Szucha 25, a później przetransportowany samolotem do Berlina. Tam stanowczo odrzucił niemiecką propozycję współdziałania, m.in. wzięcia udziału w planowanej akcji antybolszewickiej. Został osadzony w połowie lipca 1943 r. w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen jako więzień honorowy, jednak po rozkazie z RSHA komendant obozu Anton Kaindl zaostrzył reżim więzienny, odcinając generała od wszelkich kontaktów z innymi więźniami.
14 marca 1944 r. naczelny wódz gen. broni Kazimierz Sosnkowski mianował go generałem dywizji z dniem 1 stycznia 1944 r. w korpusie generałów.
1 sierpnia 1944 r. Heinrich Himmler na wieść o wybuchu powstania warszawskiego nakazał niezwłoczne zgładzenie Stefana Roweckiego. Według powojennych ustaleń historyków został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen kilka minut po godz. 3 w nocy z 1 na 2 sierpnia 1944 r. Natomiast IPN w toku śledztwa zakończonego w 2007 r. ustalił datę śmierci na dni 2-7 sierpnia 1944 r.
Miasta w tym wystąpieniu: Warszawa
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 14:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

