Wystąpienie: Czesław Mroczek
01.07.2026, godz. 18:08, 61. posiedzenie Sejmu, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji
Punkt porządku dziennego: Rozpatrzenie wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi (druk nr 2739).
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chcę podziękować za wyrażone tutaj poparcie dla tego wniosku. To jest sprawa najważniejsza, dlatego że polscy funkcjonariusze, którzy chronią polską granicę, i żołnierze korzystają z tego narzędzia i chodzi o to, żebyśmy tego skutecznego systemu, który zbudowaliśmy, nie demontowali, bo tak jak mówiłem we wprowadzeniu, Białoruś nie zrezygnowała z instrumentalizacji migracji, używa nielegalnej migracji jako agresywnych działań przeciwko państwom Unii Europejskiej, przeciwko Polsce.
Proszę państwa, natomiast to, że występujemy tak często z wnioskiem o zawieszenie prawa do ochrony międzynarodowej, wynika z decyzji parlamentu. W przedłożeniu rządowym termin przewidziany na przedłużenie wskazywaliśmy jako dłuższy, natomiast został on skrócony w wyniku decyzji parlamentarnej. Natomiast podzielam pogląd wyrażany tutaj najdłużej przez pana posła ministra Zielińskiego dotyczący potrzeby wydłużenia tego terminu. Myślę, że w większości - nie wszyscy, ale w większości - zgadzamy się co do tego, że dopóki będziemy mieli dowody potwierdzające napływ migrantów do Rosji i do Białorusi po to, by ich kierować na granicę zewnętrzną Unii Europejskiej, nie należy demontować, rozluźniać systemu ochrony polskich granic. Na ten system składa się również prawo do czasowego zawieszenia prawa do azylu.
Deklarowałem - nie wycofuję się - że jesteśmy już bliscy tego, żeby wystąpić z tym przedłożeniem. Chcieliśmy, żeby to nie była jedna norma prawna odnosząca się tylko do tego, żeby zakres tego przedłożenia był szerszy, ale po dzisiejszej dyskusji jestem przekonany co do tego, że należy to zrobić szybciej niż wolniej, wcześniej niż później.
Proszę państwa, dziękując za to zrozumienie i poparcie tego wniosku, chcę odnieść się do kilku kwestii - to jest potrzebne - poprzez wskazanie danych. Już mówiłem o tym podczas poprzedniej dyskusji. Nie wprowadzałem tych wątków, ale pojawiły się one w państwa wystąpieniach. Zwracam się do posłów Prawa i Sprawiedliwości, bo państwo poruszacie ten temat. Bardzo się dziwię, że wychodzicie tu z jakimiś ambicjami co do tego, żeby was nagradzać za wasze działanie w zakresie ochrony granicy, i chcecie coś wytykać.
(Poseł Paweł Szrot: Wystarczy, że nie będziecie kłamać.)
Niech pan posłucha, bo agresją niczego pan nie osiągnie. Jest pan agresywny, to widać, ale lepiej posłuchać.
W 2023 r., za waszych rządów, jeśli chodzi o presję migracyjną, było 28 tys. prób przekroczenia granicy. Przekroczyło zaporę, którą zbudowaliście, przekroczyło naszą granicę 12 tys. ludzi. Nie macie powodów do żadnego zadowolenia. My już w pierwszym roku ponoszenia odpowiedzialności za ochronę granicy zredukowaliśmy tę liczbę do 5 tys. (Gwar na sali, dzwonek), a presja migracyjna była wyższa. W 2024 r. presja migracyjna obejmowała 30 tys. prób. W 2025 r. było 30 tys. prób. Wy realizowaliście politykę opisaną przez byłego premiera Morawieckiego. Dla was migracja to było złoto polityczne. Straszyliście migracją i sprowadzaliście migrantów. To było dla was perpetuum mobile wyborcze: straszyć i ściągać migrantów, podsycać - złoto polityczne. W tej sprawie przegraliście wszystko, co można było przegrać. 12 tys. ludzi maszerowało przez Polskę do granicy zachodniej. A wy dzisiaj wypinacie pierś do orderów. No, dajcie spokój w ogóle. (Oklaski) W 2025 r. ok. 1700 osób przeszło, w tym roku - nikt.
Pani poseł - odszukam nazwisko pani poseł - pani poseł Baluch zapytała, jakie są efekty naszych działań. No właśnie takie. Powstrzymaliśmy ten szlak migracyjny. Nikt nie przeszedł w tym roku nielegalnie przez granicę białorusko-polską. Przyjęliśmy na początku naszych rządów strategię migracyjną: przywrócić kontrolę, zapewnić bezpieczeństwo. Po waszych rządach, w których nie kontrolowaliście tego procesu, realizowaliście tę strategię złota politycznego. (Poruszenie na sali) I mamy efekty, po prostu mamy efekty.
Drugi aspekt - deportacje. Pan poseł Sachajko, wybrany z listy PiS-u, wzywa rząd do działań skutecznych w zakresie deportacji. Może chce pan tego porównania. 2022 r. Jak działał rząd ugrupowania, z którego listy pan jest posłem, jeżeli chodzi o deportację? Jak pan się z tym zapozna, to proszę podziękować, a nie wzywać. 2022 r., ilość wydanych decyzji powrotowych, deportacyjnych - 7637, zrealizowanych - 3800. W roku 2025 - 14 700 decyzji powrotowych, zrealizowanych - 9500. O 250% więcej zrealizowanych skutecznych decyzji powrotowych. To jest polityka tego rządu w zakresie tych wszystkich, którzy nielegalnie przebywają w Polsce.
Ale uwaga, jest kolejna bardzo ważna kategoria osób, tych wszystkich, którzy przebywają legalnie, ale dopuszczają się naruszenia bezpieczeństwa i porządku publicznego w naszym kraju. Nie patrzymy tutaj na narodowość. Każdy, kto narusza polski porządek prawny, każdy cudzoziemiec, który narusza polski porządek prawny bądź przebywa w naszym kraju nielegalnie, będzie wydalany. Robimy to bardzo skutecznie. Będziemy jeszcze bardziej skuteczni w tym zakresie. Wczoraj stołeczna policja podała, że przeprowadziła w skali całego garnizonu kolejną zmasowaną akcję poszukiwania tych wszystkich, którzy ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, w tym cudzoziemców. Takie akcje przeprowadzamy na terenie całego kraju. Codziennie dokonujemy oczywiście zatrzymań osób, które ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, są poszukiwane. Prowadzimy zmasowane, powszechne akcje poszukiwawcze tych osób, w tym cudzoziemców, i wydajemy decyzje powrotowe. To jest efekt takiej właśnie polityki. Zero tolerancji dla naruszania porządku prawnego i bezpieczeństwa w naszym kraju przez cudzoziemców. Będziemy tu konsekwentni.
Wreszcie trzeci element tej polityki to jest pakt migracyjny i odniesienie do niego. Jeżeli chodzi o pakt migracyjny, został uzgodniony za waszych rządów. Nie byliście ani silni, ani skuteczni, by się temu przeciwstawić. Od samego początku mówiliśmy, że nie dopuścimy do relokacji. Z uwagi na ilość uchodźców wojennych, w szczególności z Ukrainy, Polska jest zwolniona z mechanizmu solidarności. I nie tylko na rok będziemy z tego mechanizmu zwolnieni. Nie będzie relokacji do Polski migrantów z Hiszpanii czy z innych krajów. Proszę się w tym zakresie nie martwić. To jest odpowiedź dla pani poseł Jachiry, która stwierdziła, że w naszym kraju łamane jest prawo. Jeżeli chodzi o decyzje powrotowe, jesteśmy poddawani kontroli sądowej w tym zakresie. Polskie sądy utrzymują w mocy decyzje powrotowe, które wydajemy. Jeżeli chodzi o zabezpieczenia podejmowane przez Trybunał Praw Człowieka, stosujemy się do nich.
(Poseł Klaudia Jachira: No nie.)
Oczywiście stosujemy się i będziemy stosować, natomiast te zabezpieczenia upadają, m.in. pod wpływem polskiej polityki powrotowej, o której mówiłem. Po pierwsze, Unia Europejska przyjęła nasze rozstrzygnięcia dotyczące zawieszenia prawa do azylu, do wniosków o ochronę międzynarodową i je akceptuje. Unia Europejska, zdecydowana większość państw, doprowadziła do tego, że będziemy mieli lepszą, bardziej skuteczną politykę powrotową. Już nie tylko Polska prowadzi tak skuteczną politykę powrotową, dzieje się to w ramach całej Unii. Prawo do decydowania o tym, jaki cudzoziemiec może wjechać do danego państwa, jest prawem odnoszącym się wprost do suwerenności. Fikcją jest takie myślenie, że najpierw wpuścimy, a później sprawdzimy, czy te osoby spełniają przesłanki do azylu. Dlatego, że wobec większości tych osób, jeżeli ustalimy, że nie mają prawa do azylu, czyli nie ma żadnych zagrożeń, niespełnione są przesłanki wyrażone w przepisach prawa, to nawet jeżeli będziemy chcieli do tych państw te osoby wydalić, to będzie to bardzo mało skuteczne. W związku z tym nie ma pani tak naprawdę mechanizmu skutecznej decyzji. Jest już pani, pani poseł, w sytuacji bezradności z punktu widzenia państwa, dlatego że taka osoba już jest na terenie kraju i nie można jej skutecznie wydalić. Dlatego zdecydowaliśmy się na mechanizm skutecznego wykonywania suwerennego prawa do decydowania o tym, kto na terenie naszego kraju może przebywać, poprzez wprowadzenie czasowego zawieszenia, z uwagi na instrumentalizację migracji. Dowodów na to, że służby białoruskie i rosyjskie wspierają szajki przemytnicze w zakresie utrzymywania tego szlaku migracyjnego jest aż nadto.
W 2024 r. mówiłem przy okazji debaty, kiedy debatowaliśmy, zwiększając uprawnienia żołnierzy, gwarantując im większe bezpieczeństwo prawne w zakresie ochrony polskiej granicy, że nie szykujemy się na sposób zarządzania nielegalnymi migrantami na polskiej granicy, tylko do zamknięcia sztucznego szlaku migracyjnego. Zrobiliśmy to. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
W tej sprawie
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (wystąpienie ok. godz. 18:08) (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 20:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

