Wystąpienie: Maciej Wróbel

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Poseł! Bardzo dziękuję za to pytanie, bo rzeczywiście walka z dezinformacją jest dzisiaj jednym z najważniejszych wyzwań, przed którymi stoi państwo. Pozwolę sobie przytoczyć kilka danych, bo Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK prowadzi bieżący monitoring przestrzeni informacyjnej, robi to 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Tylko w roku 2025 ośrodek zgłosił do platform społecznościowych ponad 46,5 tys. materiałów zawierających dezinformację lub manipulację. W prawie 8%, czyli w przypadku 3,5 tys. materiałów, prezentowały one podszywanie się pod znaną osobę lub instytucję, 38 tys. materiałów to była manipulacja, 3%, czyli ok. 1400 wpisów - fałszywe informacje. Z tych ponad 46 tys. zgłoszonych materiałów 12% zostało usuniętych z przestrzeni internetowej, prawie 70% poddano moderacji, ale 20% zostało bez reakcji platform internetowych, co oznacza, że nadal w przestrzeni internetowej funkcjonuje ponad 9 tys. treści dezinformacyjnych.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jak również instytucje nam podległe realizują szereg działań, które mają na celu przeciwdziałać dezinformacji i manipulacjom informacyjnym. Przytoczę kilka z nich. Najnowsza: w marcu tego roku uruchomiliśmy specjalny program "Bliska kultura" dla lokalnych mediów. To jest program, który dedykujemy nadawcom radiowym, telewizyjnym, wydawcom prasy lokalnej, które funkcjonują na rynku i mają ugruntowaną pozycję. Alokacja tego programu w tym roku wynosiła 10 mln zł i oczywiście chcemy ten program kontynuować w kolejnych latach. Jego celem jest wsparcie lokalnych mediów, czyli zabezpieczenie ich przetrwania w dobie Internetu, bo co istotne z perspektywy przeciwdziałania dezinformacji, rzetelne media informacyjne i publicystyczne działające w oparciu o przepisy prawa prasowego czy działające na podstawie koncesji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, więc mające pewną odpowiedzialność redakcyjną, nie tak jak to jest w przypadku social mediów, stanowią realną przeciwwagę dla szybko rozprzestrzeniających się cyfrowych treści, w tym dezinformacji i deepfake’ów. Dezinformacja oczywiście jest obecna szczególnie w przestrzeni cyfrowej. W czasie tych gwałtownych zmian cyfrowych, zmiany modelu konsumpcji treści przez społeczeństwo, ogromnej popularności kontentu cyfrowego konieczne jest podjęcie działań, które będą wspierały zachowanie tradycyjnych mediów i rzetelnego dziennikarstwa.

Kilka dni temu ruszyła kampania "What the FEJK, czyli ogólnopolski program przeciwdziałania dezinformacji". Jego celem jest rozwijanie kompetencji krytycznego myślenia, świadomego odbioru mediów oraz odporności na dezinformację wśród młodzieży. Projekt ten realizujemy wspólnie z europejskim centrum kultury w Łodzi, EC1, i adresujemy go do uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych. Ten program odpowiada na jedno z największych wyzwań współczesności, czyli coraz większą obecność fake newsów, manipulacji, propagandy, deepfake’ów i treści generowanych przez sztuczną inteligencję. W ramach tego programu uczestnicy wezmą udział w cyklu warsztatów edukacyjnych realizowanych w profesjonalnych studiach filmowych Narodowego Centrum Kultury Filmowej. Podczas zajęć praktycznych poznają techniki wykorzystywane do kreowania i modyfikowania obrazu oraz dźwięku, nauczą się rozpoznawać mechanizmy manipulacji medialnej, zdobędą umiejętności niezbędne do świadomego funkcjonowania w świecie informacji.

Uruchomiliśmy także w resorcie priorytet "Świetlik", żeby powstawały świetlice multimedialne w najmniejszych gminach, najmniejszych miejscowościach. Ten program w tym roku miał swój pilotaż i będzie kontynuowany w roku przyszłym.

W walkę z dezinformacją zaangażowały się także media publiczne. Polska Agencja Prasowa, Polskie Radio i Telewizja Polska uruchomiły wspólnie portal Sprawdzamto.pl, gdzie na bieżąco dementowane są nieprawdziwe informacje pojawiające się w przestrzeni internetowej, a na antenie TVP Info emitowany jest codzienny program "Wykrywacz kłamstw". Nadawcy publiczni realizują także działania z zakresu edukacji medialnej poprzez m.in. dedykowane audycje radiowe, warsztaty terenowe, prowadzenie wyspecjalizowanych centrów szkoleniowych. Oczywiście angażowanie ich w te działania wynika bezpośrednio z ustawowych obowiązków dotyczących realizacji misji publicznej. Bardzo dziękuję.