Wystąpienie: Katarzyna Matusik-Lipiec

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu połączonych Komisji: Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedstawić sprawozdanie połączonych komisji zawarte w druku nr 863, dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, druk nr 813.

Procedowany projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw wprowadza zmianę w aż 14 ustawach. Celem projektu ustawy jest wsparcie przedsięwzięć prośrodowiskowych wprowadzonych zarówno na szczeblu centralnym, jak i na szczeblu samorządowym, a w szczególności działań dotyczących adaptacji do zmian klimatu, poprawy jakości powietrza oraz usprawnienia systemu zarządzania emisjami. Projekt ustawy wprowadza rozwiązania służące wzmocnieniu transformacji ekologicznej i klimatycznej miast, tworząc przestrzeń prawną do opracowania i wdrażania przez miasta miejskich planów adaptacji jako dokumentów o charakterze strategiczno-wdrożeniowym, obejmujących swoim zakresem obszar danego miasta, a mających na celu poprawę zdolności przystosowania miasta do zmian klimatu. W projekcie ustawy proponuje się, by opracowanie miejskich planów adaptacji było obligatoryjne dla miast o liczbie mieszkańców równej 20 tys. lub większej. Projekt określa zasadnicze części miejskiego planu adaptacyjnego: część analityczną, która identyfikuje zagrożenia klimatyczne dla miasta, koncepcję zazielenienia miasta, w tym zwiększenia powierzchni terenów zieleni i zadrzewień, oraz koncepcję zagospodarowania na terenie miasta wód opadowych i roztopowych, a także część programową, w której projekt ustawy zobowiązuje miasta do określenia działań adaptacyjnych do zmian klimatu.

Proponuje się, by miejski plan adaptacji był przyjmowany przez radę gminy w drodze uchwały. Projekt ustawy przewiduje również obowiązek sprawozdania z działań adaptacyjnych. Burmistrz lub prezydent miasta będzie przekazywał sprawozdanie Instytutowi Ochrony Środowiska - Państwowemu Instytutowi Badawczemu, którego zadaniem będzie weryfikacja i analiza sprawozdań oraz sporządzanie podsumowania tych sprawozdań i przekazywanie ich do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

W efekcie zaproponowanej w projekcie ustawy zmiany art. 91 ust. 9c ustawy - Prawo ochrony środowiska zarząd województwa będzie zobowiązany opracować projekt aktualizacji programu ochrony powietrza w terminie 4 lat od wejścia w życie uchwały sejmiku województwa w sprawie programu ochrony powietrza, a nie jak to miało miejsce do tej pory - w terminie 3 lat. Projekt ustawy wprowadza także dodatkowe mechanizmy wspierające gminy w realizacji przedsięwzięć proekologicznych nie tylko poprzez wydłużanie czasu na realizację działań naprawczych określanych w programach ochrony powietrza, ale także poprzez uatrakcyjnienie warunków realizacji programu "Stop smog" oraz programu priorytetowego "Czyste powietrze". Będzie się to działo poprzez: zwiększenie współfinansowania ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów do poziomu 90% przy równoczesnym zmniejszeniu wkładu gminy w realizację przedsięwzięć niskoemisyjnych do poziomu 10%; zmniejszenie wymagań dotyczących minimalnej liczby budynków mieszkalnych jednorodzinnych deklarowanych przez gminę w przypadku realizacji przedsięwzięć niskoemisyjnych w ramach zawieranych porozumień; zwiększenie średniego kosztu realizacji przedsięwzięcia niskoemisyjnego w jednym budynku mieszkalnym jednorodzinnym do kwoty 106 tys. zł, a także przez likwidację kryterium majątkowego beneficjenta końcowego i pozostawienie jedynie kryterium dochodowego.

Procedowany projekt ustawy przewiduje również zmiany w ustawie o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Zmiany te mają na celu uporządkowanie ustawowych zadań wykonywanych przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Proponowane zmiany dotyczą terminów zadań wykonywanych przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami i pozwolą na usprawnienie działań tego ośrodka.

Jeśli chodzi o przepisy dotyczące "Krajowego programu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza", to projekt ustawy proponuje doprecyzowanie przepisów, tak żeby w przypadku możliwego nieosiągnięcia celów redukcyjnych aktualizowane były jedynie strategie i środki dotyczące redukcji emisji zawarte w tym programie, a nie cały program.

Procedowany projekt ustawy modyfikuje również zasady ustanawiania składu rady nadzorczej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w taki sposób, iż w skład rady nadzorczej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wchodzi przedstawiciel organizacji pozarządowych działających na rzecz ochrony klimatu, ochrony środowiska lub odnawialnych źródeł energii. Konkurs na kandydata do rady nadzorczej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ma być przeprowadzany przez Radę Działalności Pożytku Publicznego. Ponadto projekt ustawy wprowadza wymagania w stosunku do członków organu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, uniemożliwiające pełnienie tych funkcji osobom, które w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pracowały lub pełniły służbę w organach bezpieczeństwa państwa lub były współpracownikami tych organów w rozumieniu tzw. ustawy lustracyjnej.

Kluczowymi zmianami i jednymi z najważniejszych proponowanych w procedowanej ustawie są zmiany wprowadzające zgodność przepisów z Krajowym Planem Odbudowy i Zwiększania Odporności. Zaproponowane w art. 7 projektu ustawy przepisy obejmują zmianę przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, co pozwoli na realizację kamienia milowego. To na podstawie proponowanego w projekcie ustawy upoważnienia możliwe będzie wypełnienie kamienia milowego B5G poprzez wydanie przez ministra klimatu i środowiska rozporządzenia określającego parametry jakościowe dla paliw stałych z biomasy pozyskanej z drzew i krzewów, peletu i brykietu, wprowadzanych do obrotu z przeznaczeniem do użycia w sektorze bytowo-komunalnym. Natomiast zaproponowane przepisy art. 9 pkt 2 zwiększają możliwości działania Funduszu Rozwoju Regionalnego i są odpowiedzią na zapisy Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności w zakresie kamienia milowego B24L dotyczącego rozwiązań prawnych służących procesom transformacji miast. Zapisy projektowanej ustawy realizują również cele reformy B3.4: Ramowe warunki dla inwestycji w zieloną transformację na obszarach miejskich.

Pani Marszałek! Pani Minister! Pani Minister! Wysoka Izbo! W dniu wczorajszym połączone Komisje: Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przeprowadziły pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw.

W trakcie pierwszego czytania zgłoszono 17 poprawek. 10 poprawek miało charakter legislacyjno-redakcyjny, 2 poprawki zostały zgłoszone przez klub Koalicji Obywatelskiej, 2 poprawki zgłosił klub Polska 2050, 3 poprawki zgłoszone zostały przez klub Prawo i Sprawiedliwość. Połączone komisje przyjęły 14 spośród 17 zgłoszonych poprawek, 3 poprawki zostały odrzucone, a 2 z nich stały się wnioskami mniejszości.

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu projektu ustawy wnoszą, by Wysoki Sejm przyjął 14 poprawek i raczył uchwalić projekt ustawy zawarty w druku nr 813. Dziękuję bardzo. (Oklaski)