Wystąpienie: Bartłomiej Wróblewski

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o ograniczeniu biurokracji i barier prawnych. Ten projekt jest jednym z efektów, ostatnim efektem prac Komisji Nadzwyczajnej do spraw deregulacji z poprzedniej kadencji, której intencją, nadrzędnym celem było konsekwentne poszerzanie wolności obywateli, w tym przedsiębiorców. Przypomnę, że nasze działania skutkowały przyjęciem trzech innych ustaw deregulacyjnych dotyczących edukacji domowej, likwidacji prawnych podstaw lokalnych monopoli gazowych oraz ustawy deregulacyjnej ze stycznia 2023 r., która m.in. podwyższyła kwoty wolne od podatku w przypadku podatku od spadków i darowizn, ułatwiła prowadzenie działalności nieewidencjonowanej, racjonalizowała dostęp do broni oraz zwiększała kompetencje rzecznika małych i średnich przedsiębiorców.

Niniejszy projekt został przygotowany m.in. na podstawie postulatów zgłaszanych przez rzecznika małych i średnich przedsiębiorców, rzecznika praw obywatelskich, Krajową Radę Notarialną, samorządowe kolegia odwoławcze oraz różne grupy przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i obywateli. propozycje, które są zebrane w tej ustawie, mają charakter kompromisowy. Staraliśmy się równoważyć interes ogólny, interes indywidualny, a także interesy różnych podmiotów, które sytuacje regulują.

Eliminowanie zbędnych obciążeń prawnych skutkuje zwiększeniem zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także podnosi poziom kultury prawnej społeczeństwa. Ograniczenie biurokracji obciążającej zarówno obywateli, w tym przedsiębiorców, jak i organy administracji publicznej jest cały czas potrzebne, i to we wszystkich obszarach życia społecznego. Przygotowany projekt w wielu sprawach tę biurokrację ogranicza. Nie jest to więc wyłącznie sprawa gospodarki, jak czasami myśli się o deregulacji. Presja regulacyjna jest zjawiskiem wszechogarniającym, płynie z instytucji globalnych, z instytucji europejskich, z rządu. W ostatnich miesiącach widzimy to bardzo często, jak np. w przypadku powstania propozycji kolejnych instytucji, które mają kontrolować przedsiębiorców i integrować działania różnych instytucji publicznych. Nie wiadomo po co kolejne tego rodzaju instytucje. Ale presja regulacyjna płynie także ze strony władzy samorządowej i wzmacniana jest przez taką tendencję interpretacyjną stosowaną w urzędach i instytucjach wszystkich szczebli, aby przepisy rozumieć w sposób maksymalnie rygorystyczny, maksymalnie utrudniający życie obywatelom i prowadzenie działalności przedsiębiorcom. Każda redukcja biurokratycznych obowiązków skutkuje tym, że maleją koszty prowadzenia działalności gospodarczej i wzrasta jej efektywność, życie obywateli staje się prostsze, a funkcjonowanie państwa tańsze.

W naszej ustawie proponujemy zmiany w 27 ustawach. Postaram się najważniejsze z nich przypomnieć.

Pierwsza z nich dotyczy ułatwienia w przypadku umów leasingu, aby mogły być zawierane w formie dokumentowej. Obecnie jest to forma pisemna, i to zastrzeżona ad solemnitatem. Te rozwiązania są anachroniczne i niewspółmiernie sformalizowane. Wydłuża to i utrudnia proces zawierania umów lub wprowadzenia do nich zmian. Nie ma takich wymogów, np. jeśli chodzi o umowę kredytu. Bez względu na wysokość można ją zawrzeć w formie uproszczonej, natomiast zawarcie umowy leasingu nawet o niewielkiej wartości wymaga dochowania formy pisemnej. Wprowadzenie tej zmiany ułatwi prowadzenie działalności gospodarczej i zawieranie umów różnego rodzaju w formach elektronicznych, m.in. za pośrednictwem poczty elektronicznej czy przesyłania zeskanowanych dokumentów.

Druga ze zmian dotyczy podatku od spadków i darowizn i znalazła się w tym projekcie ze względu na inicjatywę Krajowej Rady Notarialnej. Proponujemy zniesienie obowiązku polegającego na konieczności przedstawienia przez strony czynności notarialnej pisemnej zgody naczelnika urzędu skarbowego albo zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego.

W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych proponujemy jednoznacznie unormować to, że podatnikiem będzie leasingobiorca jako ten, który ma największą wiedzę na temat przedmiotu opodatkowania. Obecnie jest to właściciel rzeczy, co wiąże się zarówno dla leasingodawców, jak i leasingobiorców z licznymi problemami prawnymi i faktycznymi, np. dotyczącymi wysokości zadeklarowanej podstawy opodatkowania. Nie zawsze leasingodawca, właściciel wie dokładnie, ma wszystkie informacje dotyczące tego, co jest opodatkowane. To dotyczy np. budowy elektrowni wiatrowych, w których różne elementy są wykonywane przez różne podmioty. Przyjęcie tej propozycji spowoduje obniżenie dla leasingobiorców kosztów samego leasingu. Ważną zmianą proponowaną w tej ustawie - i to nie tylko z racji gospodarczych, ale także proobronnych - jest zwolnienie z podatku od nieruchomości obiektów budowlanych lub ich części będących schronami lub ukryciami, jeżeli są wpisane do ewidencji schronów i ukryć prowadzonych przez odpowiednie organy administracji publicznej. Poza tym elementem redukcji obciążeń fiskalnych ma to znaczenie proobronne. Jak ważna jest to sprawa, to wszyscy zrozumieliśmy w ostatnich latach, od momentu rozpoczęcia wojny na Ukrainie.

W prawie o notariacie proponujemy, aby na wniosek podmiotu biorącego udział w akcie notarialnym, będącego osobą fizyczną, notariusz był zobowiązany przesłać wpis tego aktu właściwemu miejscowo organowi podatkowemu. Pozwoli to temu organowi na wydanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości bez konieczności dodatkowego składania przez strony tego aktu jakichkolwiek informacji.

Dwie ważne zmiany proponujemy w ustawie o samorządowych kolegiach odwoławczych. Po pierwsze, żeby niektóre decyzje kolegiów były wydawane w składach jednoosobowych, a po drugie, aby było możliwe wykorzystanie środków bezpośredniego komunikowania na odległość, czyli krótko mówiąc, forma zdalna. Jedno i drugie może poprawić funkcjonowanie SKO. Jest to ważne, bo wiemy - takie są doświadczenia, jak myślę, w wielu częściach Polski - jak duże zaległości są w samorządowych kolegach odwoławczych. Sprawy toczą się przez miesiące i lata. To pozwoli skrócić ten czas.

W odniesieniu do ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników proponujemy, aby w przypadku osób prowadzących działalność nieewidencjonowaną ich identyfikatorem był numer PESEL. Gminom proponujemy nadanie kompetencji do częściowego zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, jeżeli właściciel nie wytwarza popiołów paleniskowych. To oczywiście ma znaczenie fiskalne, ale też jest tu pewien efekt, można powiedzieć, proekologiczny.

W odniesieniu do Prawa o ruchu drogowym chcemy wyjść naprzeciw szerokim oczekiwaniom społecznym i pozwolić właścicielom pojazdów na czasowe wycofanie z ruchu dowolnego zarejestrowanego pojazdu. To ważne np. dla osób, które przebywają przez większą część roku, a czasami przez lata, za granicą, i dla tych, którzy posiadają pojazdy, które z natury rzeczy wykorzystywane są w jakimś krótkim czasie, np. dla posiadających kampery albo przyczepy kempingowe. Tu są także inne propozycje, ułatwiające z kolei działania organów samorządu terytorialnego. Nie będę ich szczegółowo omawiał, bo nie ma na to, w związku z 15 minutami przeznaczonymi na zreferowanie projektu, czasu.

Bardzo ważne sprawy, jeśli chodzi o ustawę o ubezpieczeniach społecznych. Po pierwsze, to likwidacja ograniczenia czasowego korzystania z małego ZUS plus. Mały ZUS plus to wielki sukces rządu Prawa i Sprawiedliwości. Bardzo dobrze sprawdziło się to rozwiązanie. Uważamy, że sprawdziło się tak dobrze, że należy wyeliminować ograniczenie czasowe: już nie 36 miesięcy, ale dla wszystkich, którzy prowadzą działalność gospodarczą w stosunkowo niewielkim zakresie, powinna ta możliwość istnieć. Wiemy, że w wielu przypadkach osoby, które prowadzą małą działalność gospodarczą i są zmuszone do przejścia na zasady ogólne, zawieszają tą działalność albo z niej rezygnują ze szkodą dla sprawy. Taka działalność powinna być prowadzona, powinno móc się korzystać z tej preferencyjnej możliwości. I druga bardzo ważna zmiana, jeśli chodzi o ZUS. Wysoka Izbo, to jest, można powiedzieć, zmiana fundamentalna, zmiana perspektywy. Obecnie w razie wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji rodzących negatywne konsekwencje dla obywateli i przedsiębiorców w obszarze zabezpieczenia społecznego są oni zmuszeni do wnoszenia odwołania do sądu powszechnego, przed którym zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi zmuszeni są udowodnić podnoszone przez siebie kwestie. My uważamy, że należy odwrócić tą perspektywę. To ZUS w przypadku rozbieżności stanowisk ZUS i stron co do istnienia, nieistnienia, treści stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki na gruncie ubezpieczeń społecznych, będzie musiał wystąpić do sądu powszechnego, by ten, rozpoznając powództwo zakładu, ustalił istnienie, nieistnienie lub treść tego stosunku. I to na ZUS będzie ciążyć obowiązek udowodnienia swoich twierdzeń.

Kolejna ważna zmiana. Chcemy o 50% podnieść kwotę przychodów, do której możliwe jest opłacanie zryczałtowanego podatku dochodowego. Obecnie to są 2 mln euro, a chcemy, żeby to były 3 mln euro. To jest ważna sprawa. Pozwala uniknąć przedsiębiorcom skomplikowanej, sformalizowanej konieczności ustalania i dokumentowania kosztów uzyskania przychodu.

W odniesieniu do ustawy o broni i amunicji wprowadzamy dwie racjonalizacje. Pierwsza to taka, by komendantom Policji nie przysługiwało takie swobodne uznanie, dowolność, jeśli chodzi o odmowę przyznania pozwolenia na broń. Jeśli obywatel spełnił wymagania określone w ustawie, nie można dopuścić do interpretacji i tworzenia pozaustawowych kryteriów. Podobnie nieracjonalna jest obecnie możliwość wnoszenia przez komendantów odwołań od orzeczeń lekarskich lub psychologicznych w przypadku osób ubiegających się o pozwolenie na broń, dlatego że przecież ci lekarze i psycholodzy są już w specjalnej ewidencji i rejestrze, podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej. Jest bardzo mało prawdopodobne, żeby nie działali rzetelnie. Jeśli tak będzie, to w ramach nadzoru takie osoby po prostu z tej listy muszą być usuwane.

Chcemy wzmocnić pozycję rzecznika małych i średnich przedsiębiorców. Obecnie musi on uiszczać koszty sądowe w postępowaniach przed sądami administracyjnymi, co jest nieracjonalne, bo jeden organ państwa, występując przed innym organem państwa, musi ponosić koszty.

Jeśli chodzi o ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, chcemy, aby organizacje pozarządowe mogły korzystać z uproszczonej rachunkowości: nie przy przychodach do 100 tys. zł, jak obecnie, ale przy przychodach do 300 tys. zł, a więc trzykrotnie podwyższamy tę kwotę. Podobnie, tę samą zasadę proponujemy dla kół gospodyń wiejskich: mniej biurokracji. Organizacje pozarządowe mają się skupić na tym, co jest ich istotą, a nie na spełnianiu wszystkich wymagających dla organizacji społecznych kryteriów prawnych.

Kolejna rzecz. Chodzi o ułatwienie funkcjonowania samorządów. Obecnie samorządy muszą płacić, ponosić koszty ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w przypadku porzuconych, nieodebranych samochodów. Uważamy, że nie ma po temu powodu. To są pojazdy o niskiej wartości i w znakomitej części podlegają utylizacji. Nie ma powodu, żeby samorządy były tymi kosztami obciążone.

Bardzo ważna sprawa. Obniżenie podatku VAT na odzież i obuwie dziecięce z 23% do 5%. To nie było możliwe ze względu na regulacje Unii Europejskiej, ale w związku z odpowiednimi notyfikacjami, które otrzymaliśmy, dzisiaj jest to możliwe. To byłby bardzo dobry, prospołeczny, prorodzinny ruch w momencie, kiedy rośnie inflacja, a koszty życia są coraz wyższe.

Chcemy skrócić terminy, jeśli chodzi o wycinkę (Dzwonek) drzew. Bardzo prosiłbym, panie marszałku, pani marszałek, o 2-3 minutki jeszcze.

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)

Wicemarszałek Monika Wielichowska:

Pani marszałek.

1 minutkę.

Poseł Bartłomiej Wróblewski:

Dziękuję.

Więc skracamy terminy. To pozwoli obywatelom w czasie jednego sezonu przeprowadzić wycinkę. Często dzisiaj jest to trudne.

Obniżenie kosztów w sprawach cywilnych, zlikwidowanie górnej granicy wynagrodzenia za utracony zarobek lub dochód za każdy dzień udziału w czynnościach sądowych. Rzecznik praw obywatelskich na to zwracał uwagę.

Możliwość przeniesienia klubów sportowych z ewidencji prowadzonych przez starostów do Krajowego Rejestru Sądowego bez konieczności zakładania nowego stowarzyszenia, co jest absurdem, a dzisiaj wynika z przepisów.

Chcemy, aby zwiększyć katalog zabezpieczeń w związku z zastępczym wykonaniem ciążących na posiadaczach odpadów obowiązków, czyli krótko mówiąc, ułatwić funkcjonowanie firmom, które są mniejsze, przegrywają konkurencję z dużymi międzyrodnymi koncernami, więc przynajmniej chcemy ułatwić w ten sposób, żeby rozszerzyć katalog sposobów zabezpieczenia ewentualnych roszczeń.

Wicemarszałek Monika Wielichowska:

Proszę kończyć, panie pośle.

Poseł Bartłomiej Wróblewski:

Jeśli chodzi o prawo przedsiębiorców... Już kończę, to po pierwsze, chcemy uelastycznić prowadzenie działalności nieewidencjonowanej, rozliczenie roczne, a nie miesięczne. Ułatwi to rękodzielnikom, rzemieślnikom prowadzenie takiej działalności. I druga rzecz to cały szereg zmian dotyczących...

Wicemarszałek Monika Wielichowska:

Dziękuję bardzo.

Poseł Bartłomiej Wróblewski:

...stanowienia prawa gospodarczego, m.in. uwzględnienie rzecznika małych i średnich przedsiębiorców w procesie projektowania, opiniowania projektów aktów normatywnych oraz wprowadzenie zasady, aby te przepisy były wprowadzane dwa razy do roku, 1 stycznia i 1 czerwca.

Mam nadzieję, że te propozycje znajdą uznanie po wszystkich stronach sceny politycznej...

Wicemarszałek Monika Wielichowska:

Dziękuję bardzo.

Panie pośle, no nie chcę wyłączać panu mikrofonu.

Poseł Bartłomiej Wróblewski:

...że wszystkie kluby wesprą te rozwiązania, nawet jeśli nie wszystkie, to w znakomitej większości. Bardzo dziękuję, pani marszałek, za niezwykłą cierpliwość. (Oklaski)