Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Konfederacja chciałbym przedstawić stanowisko dotyczące sprawozdania prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych za rok 2023.

Dokument ten, choć zawiera wiele istotnych informacji o stanie ochrony danych osobowych w Polsce, wskazuje również na poważne problemy, które wymagają krytycznego spojrzenia i zmian. Urząd w swoim raporcie podkreśla, że w 2023 r. zarejestrowano 14 069 zgłoszeń naruszeń ochrony danych i nałożono 31 decyzji administracyjnych o łącznej wartości kar wynoszącej ponad 1 200 tys. zł. Niestety analiza tych danych wskazuje wyraźną nierówność w traktowaniu sektora prywatnego i publicznego. Podczas gdy jednostki publiczne były odpowiedzialne za większą liczbę naruszeń, wysokość nakładnych kar finansowych była znacząco niższa niż w przypadku przedsiębiorców prywatnych. Firmy prywatne, często będące ofiarami skomplikowanych regulacji i trudności w interpretacji przepisów RODO, są obciążone wyższymi karami, co nie tylko budzi wątpliwości co do sprawiedliwości, ale także stanowi zagrożenie dla ich funkcjonowania.

Urząd Ochrony Danych Osobowych nie podjął także odpowiednich działań ani nie wydał kompleksowego raportu na temat masowych naruszeń ochrony danych osobowych, które miały miejsce w trakcie pandemii COVID-19: wymuszanie okazywania certyfikatów COVID-owych, żądania szkół dotyczące przekazywania informacji o stanie zdrowia uczniów, przekazywanie numerów PESEL do organów sanitarnych czy np. pozyskiwanie informacji przez stewardesy, jeśli chodzi o pasażerów lotów - bez żadnej podstawy prawnej. To tylko niektóre z przykładów, które wymagają zbadania i wyciągnięcia surowych konsekwencji. Niepokój budzi także proceder przekazywania danych medycznych przez przychodnie lekarskie do sanepidów bez odpowiednich podstaw prawnych. Praktyki te nasiliły się szczególnie w kontekście odmów szczepień, co wywołało falę skarg ze strony obywateli. UODO powinno stanowczo reagować na takie naruszenia, aby przywrócić zaufanie pacjentów do systemu ochrony zdrowia.

Szczególnie niepokojący jest też brak zadbania przez UODO o kwestię przetwarzania danych osobowych w związku z przygotowaniami do tzw. wyborów kopertowych. Do tej pory nie ma żadnej analizy. Przekazywanie danych osobowych milionów obywateli przez administrację publiczną do Poczty Polskiej bez wyraźnej podstawy prawnej powinno spowodować reakcję urzędu. Te działania przeprowadzone bez zgody właścicieli danych i odpowiednich zabezpieczeń budzą poważne wątpliwości co do skuteczności nadzoru UODO. Tylko kompleksowe i sprawiedliwe podejście do problemu ochrony danych osobowych pozwoli na odbudowanie zaufania obywateli i przedsiębiorców do systemu ochrony danych w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)