Wystąpienie: Krystian Łuczak

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej w sprawie rządowego projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych.

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych implementowała m.in. dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej. Przepisy obejmowały m.in. zakres wynagrodzenia wypłacanego uprawnionym z tytułu użyczenia egzemplarzy utworów wyrażonych słowem przez biblioteki publiczne. Mechanizm ten został określony w implementowanych do polskiego porządku prawnego regulacjach jako tzw. public lending right.

Wypłata wynagrodzeń z tytułu public lending right jest realizowana przez organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi z dofinansowania przekazywanego jej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego ze środków Funduszu Promocji Kultury. Środki te są przekazywane organizacji zbiorowego zarządzania na podstawie zawieranej co roku umowy i podlegają jako środki budżetowe wydatkowaniu oraz rozliczeniu w cyklach rocznych. Nie mają jednak do nich zastosowania przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Środki przeznaczane na wypłatę wynagrodzeń są przekazywane organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, czyli obecnie Stowarzyszeniu Autorów i Wydawców Copyright Polska, na podstawie umowy zawieranej z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Projektowana regulacja ma istotne znaczenie dla twórców i wydawców uprawnionych do pozyskiwania środków z tytułu public lending right w zakresie zagwarantowania im kontynuacji wypłaty należnych wynagrodzeń w latach 2025-2034.

W związku ze zbliżającym się upływem 10-letniego okresu, na jaki zostały określone limity wydatków ze środków Funduszu Promocji Kultury, konieczna jest nowelizacja ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych w celu zapewnienia środków finansowych na dalsze wypełnianie przez Fundusz Promocji Kultury obowiązków związanych z wypłatą wynagrodzeń z tytułu public lending right.

Według danych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Polsce funkcjonuje ponad 7,5 tys bibliotek, których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego przekazujące środki na ich skuteczne i efektywne funkcjonowanie. Optymalny model, który obowiązuje w Polsce, został zbudowany na zasadzie próby reprezentatywnej pod względem geograficznym i liczby mieszkańców, w której dana biblioteka funkcjonuje.

Według Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypłaty dotyczące globalnych kwot wynagrodzeń przekazywanych na rzecz Stowarzyszenia Autorów i Wydawców Copyright Polska obsługującego mechanizm public lending right były realizowane przez cały okres obowiązywania regulacji w wartościach limitów, które zostały wskazane w przepisach przejściowych do nowelizacji ustawy o prawie autorskim z 2015 r.

Mechanizm został poddany kontroli ministerstwa, która wypadła pozytywnie pod względem realizacji procedury wypłat i podziału środków pomiędzy poszczególnych beneficjentów.

Z uwagi na wszystkie powyższe argumenty popieramy przyjęcie rządowego projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych. Bardzo dziękuję.