Wystąpienie: Jan Warzecha

Wysoka Izbo! Decyzja prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełeńskiemu wywołała szeroką dyskusję zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie. Powodem tej decyzji była zgoda prezydenta Ukrainy na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwy bohaterów UPA. Trudno oczekiwać, aby Polska milcząco akceptowała gloryfikowanie bandyckiej organizacji odpowiedzialnej za ludobójstwo na dziesiątkach tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej.

Polska od pierwszego dnia rosyjskiej agresji udziela Ukrainie ogromnego wsparcia. Przyjęliśmy miliony uchodźców, przekazaliśmy sprzęt wojskowy, pomoc humanitarną i dyplomatyczną oraz konsekwentnie zabiegaliśmy o międzynarodową solidarność z walczącą Ukrainą. Tym bardziej mamy prawo oczekiwać wzajemnego szacunku dla naszej historii i naszej narodowej pamięci.

Nie można budować trwałego partnerstwa na przemilczaniu zbrodni wołyńskiej ani na wynoszeniu sprawców tych zbrodni do rangi bohaterów. Prawdziwe pojednanie wymaga odwagi, prawdy i uczciwości. Polska ma prawo domagać się pełnych ekshumacji ofiar, godnego ich pochówku oraz jednoznacznego potępienia zbrodni dokonanych przez OUN i UPA.

Z przykrością należy zauważyć, że podczas gdy ukraińscy politycy, dziennikarze i komentatorzy jednoznacznie stanęli w obronie swojego prezydenta, w Polsce nie zabrakło osób, które wykorzystały tę sytuację przede wszystkim do atakowania prezydenta Rzeczypospolitej. Jak trafnie zauważyła publicystka "Rzeczpospolitej" Estera Flieger, z decyzją prezydenta można się nie zgadzać, ale pozostaje on prezydentem Polski i zasługuje na lojalność oraz elementarny szacunek w debacie międzynarodowej.

Spory polityczne powinny kończyć się tam, gdzie zaczyna się obrona dobrego imienia Rzeczypospolitej i interesów naszego państwa. W sprawach pamięci narodowej oraz godności ofiar nie może być miejsca na polityczne kalkulacje.

Apeluję do rządu koalicji 13 grudnia pod przywództwem Donalda Tuska, aby prowadził konsekwentną politykę wobec Ukrainy, wspierając ją w walce z rosyjską agresją, ale jednocześnie stanowczo domagając się poszanowania prawdy historycznej i polskiej wrażliwości. Pomoc dla Ukrainy nie może oznaczać zgody na gloryfikowanie sprawców ludobójstwa.

Silna Polska to państwo, które potrafi pomagać swoim sąsiadom, ale równie odważnie potrafi upominać się o prawdę, sprawiedliwość i pamięć o własnych obywatelach.