Wystąpienie: Tomasz Głogowski

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Oświadczenia to nie czas na polemikę, ale trudno było spokojnie tych absurdów wysłuchiwać.

Szanowni Państwo! W poniedziałek 27 stycznia w Teatrze Telewizji w pierwszym programie TVP został wyemitowany monodram "Mianujom mie Hanka". Chyba nigdy żadne przedstawienie emitowane w Teatrze Telewizji nie wzbudziło równie wielkich emocji. Według danych TVP jego widownia w czasie premiery wynosiła blisko 0,5 mln. Internet został zalany reakcjami na spektakl, a jego premiera była w kolejnych dniach głównym tematem rozmów na Śląsku. Nie mam wątpliwości, że w tysiącach śląskich domów ludzie płakali przed telewizorami. Mam nadzieję, że w wielu miejscach poza Śląskiem widzowie mieli okazję dowiedzieć się czegoś o Górnym Śląsku, krainie tak mocno nieznanej w Polsce.

Autorem monodramu jest Alojzy Lysko, śląski pisarz, nauczyciel, samorządowiec, także polityk, był jedną kadencję posłem na Sejm - autor wielu książek o Śląsku i śląskiej historii, m.in. publikacji "To byli nasi ojcowie" poświęconej ślązakom wcielanym do Wermachtu w czasie II wojny światowej.

W spektaklu rewelacyjnie zagrała Grażyna Bułka. Jego reżyserem jest Mirosław Neinert, a spektakl od kilku lat znajduje się w repertuarze Teatru Korez. Poza siedzibą teatru był wystawiany w wielu miejscach, także niedawno w Sejmie i w Parlamencie Europejskim.

Grażyna Bułka zaprezentowała postać ślązaczki wspominającej swoje życie na Górnym Śląsku w XX w., a więc w czasie bardzo burzliwym dla Śląska. Wichry dziejów - wojny, plebiscyt i trzy powstania, zmiany przynależności państwowej i ustrojów zmuszały Ślązaków do dokonywania wyborów i określania swojego stanowiska wobec tych zmian.

Los bohaterki monodramu, będący syntezą przeżyć wielu Ślązaków, był przejmujący - wcielanie męża i synów do niemieckiej armii, przymusowe włączanie dzieci do organizacji nazistowskich i komunistycznych, cierpienia zadawane przez Niemców, Polaków czy armię sowiecką, której żołnierze, wchodząc na Śląsk, dostali zgodę na bezkarne gwałty, rabunki i zabójstwa. Na przemian przymusowa polonizacja i germanizacja. Ten ciąg plag zadawanych przez historię zamyka emigracja najbliższych i samotna starość.

"Mianujom mie Hanka" to przejmujący tekst i brawurowa gra aktorki. Dostarcza przejmujących przeżyć i może być doskonałym sposobem przybliżenia wiedzy o Śląsku i Ślązakach ...

(Poseł Paweł Jabłoński: Folksdojcze ...)

... tego, dlaczego (Dzwonek) wielu z nich podkreśla swoją odrębność i dlaczego mają prawo jak bohaterka sztuki uważać się właśnie za Ślązaków i odrzucać żądanie określenia się, którego brutalnie wymagali od nich funkcjonariusze zarówno niemieccy, jak i polscy.

(Głos z sali: ...nazistów z Polakami.) (Gwar na sali, dzwonek)

Przedstawienie dostępne jest w streamingowym serwisie Telewizji Polskiej. Mam nadzieję, że będzie oglądane jak najczęściej, a dzięki niemu poznanie i zrozumienie Śląska przez Polskę będzie rosło. Jego twórcom, Alojzemu Lysce, Mirosławowi Neinertowi i Grażynie Bułce z serca dziękuję za wzruszenia, których nam dostarczyli. (Oklaski)