Wystąpienie: Grzegorz Lorek

45 lat temu, 17 lutego 1980 r., Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki jako pierwsi alpiniści w historii zdobyli zimą najwyższy szczyt świata - Mount Everest (8848 m). 20-osobową narodową wyprawą kierował Andrzej Zawada.

W wyprawie brało udział 20 alpinistów. Oprócz "Lidera" i zdobywców byli to: Ryszard Dmoch - zastępca kierownika, Andrzej Zygmunt Heinrich - zastępca kierownika do spraw sportowych, Krzysztof Cielecki, Walenty Fiut, Ryszard Gajewski, Jan Holnicki-Szulc, Aleksander Lwow, Janusz Mączka, Kazimierz Olech, Maciej Pawlikowski, Marian Piekutowski, Ryszard Szafirski, Krzysztof Żurek, filmowcy: Józef Bakalarski i Stanisław Jaworski, radiooperator Bogdan Jankowski, lekarz Robert Janik oraz ks. Stanisław Kardasz.

Zdobycie dachu świata zapoczątkowało polską eksplorację Himalajów i wielką erę w najwyższych górach. Przełamywaliśmy bariery jako pierwsi na świecie. Na pewno miało to też wpływ na nas, ale traktowaliśmy to jako coś wielkiego dla Polski - powiedział w wywiadzie dla PAP Cichy, a Wielicki dodał: Zakończyliśmy to, na co pracowali wszyscy uczestnicy wyprawy. Myślę, że zdobycie Everestu miało większy wpływ na całe polskie środowisko alpinistyczne niż na nas, choć oczywiście nie było nam obojętne. Pokazaliśmy, że możliwa jest eksploracja o tej porze roku. Historia udowodniła, że tak rozpoczęła się złota era polskiego zimowego himalaizmu.

Polacy są liderami zimowych zmagań z ośmiotysięcznikami - na 10 spośród 14 wspięli się jako pierwsi, w tym jeden - Sziszapangmę (2005), wspólnie z Włochem Simone Moro zdobył Piotr Morawski - zginął po upadku do szczeliny pod Dhaulagiri w 2009 r., a kierownikiem wyprawy był Jan Szulc.