Wystąpienie: Ewa Leniart

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 16 lutego br. roku w Rzeszowie obchodziliśmy kolejną, 44. rocznicę porozumień rzeszowskoustrzyckich. Drogę do zawarcia porozumień otworzył strajk w Urzędzie Miasta i Gminy w Ustrzykach Dolnych, który rozpoczął się 29 grudnia 1980 r. Następnie strajk przeniósł się do siedziby Wojewódzkiej Rady Związków Zawodowych w Rzeszowie, gdzie działacze chłopscy zostali wsparci przez robotników i w połączeniu sił w słusznym proteście przeciwko władzy komunistycznej domagali się m.in. ochrony prywatnej własności ziemi, wolności religijnej oraz prawa rolników do utworzenia swojego związku zawodowego. W strajku uczestniczyło kilka tysięcy osób. Protestujących aktywnie wspierał Kościół w osobach prymasa Wyszyńskiego oraz biskupa przemyskiego Ignacego Tokarczuka.

Protest zmusił władzę komunistyczną do rozmów. Ostatecznie z 18 na 19 lutego 1981 r. podpisano porozumienia, których sygnatariuszami byli m.in. nieżyjący śp. Antoni Kopaczewski i Janusz Szkutnik, ale także wielu innych, w sumie 14 zasłużonych przedstawicieli ogólnopolskiego komitetu strajkowego.

W porozumieniach uzyskano gwarancję nienaruszalności własności polskiej ziemi, ale także prawo do budowania kościołów. Ostatecznie wynikiem porozumień był zjazd rolników, który doprowadził do powołania (Dzwonek) Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych "Solidarność", zarejestrowany 12 maja 1981 r. (Oklaski)