Wystąpienie: Klaudia Jachira

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 1 lipca zaczął działać centralny rejestr umów. To duży sukces, bo jego losy długo były niepewne, a wejście w życie kilkukrotnie przesuwano, najpierw przez rządy PiS-u, co nie dziwi, bo transparentne wydatki nigdy nie były ich mocną stroną, a później także przez obecny rząd, co dziwi trochę bardziej, bo od strony prodemokratycznej powinno się wymagać więcej. W 2024 r. brałam udział w debacie na temat CRU. Wysłałam też interpelacje, dlaczego zwlekamy z uruchomieniem rejestru, bo było oczywiste, że to jest w naszym dobrze pojętym politycznym interesie, naszym jako całej klasy politycznej. Skoro jest taka nieufność społeczeństwa do instytucji publicznych, to tylko przez taką totalną transparentność, publikowanie każdej umowy sfinansowanej ze środków publicznych, także na poziomie samorządowym, możemy zmniejszać tę nieufność. Z niepokojem przyjęłam też założenie pierwotne, by rejestr miał obejmować tylko umowy powyżej 10 tys. zł, bo ponad 70% umów, szczególnie w samorządach, ma wartość poniżej tego progu, co w praktyce oznaczałoby wyłączenie większości wydatków spod kontroli społecznej. (Dzwonek) Ale presja ma sens. Dzięki zaangażowaniu NGOs, apelom o zniesienie progu oraz naszej pracy, dzięki poparciu poprawki znoszącej ten próg sprawiliśmy, że ostatecznie pojawiło się CRU bez żadnego progu. Teraz w ciągu tych pierwszych 3 dni funkcjonowania nawet umowa na 16 zł znalazła się w tym rejestrze, a to ważne, bo każda wydana publiczna złotówka jest ważna, tym bardziej że 91% społeczeństwa popiera centralny rejestr umów, a pełna transparentność to fundament zaufania do finansów państwa. Dlatego zachęcam wszystkich, aby zaglądać do CRU, sprawdzać, jakie umowy są podejmowane na każdym szczeblu. Dajcie znać, co was najbardziej zaciekawiło. (Oklaski)