Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zbrodnie dokonane przez OUN-B, UPA i współpracujące z nimi formacje na Wołyniu oraz w Małopolsce Wschodniej nie są kwestią opinii ani politycznej interpretacji. Były zaplanowaną akcją wymierzoną w ludność cywilną. Ich ofiarami były całe rodziny - kobiety, mężczyźni, dzieci i osoby starsze. Państwo polskie ma obowiązek nazywać sprawców, chronić pamięć zamordowanych i przeciwstawiać się gloryfikowaniu ideologii, która usprawiedliwiała terror, czystki etniczne i ludobójstwo.

Dlatego popieram projekt przedstawiony przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawda historyczna nie ma barw partyjnych. Projekt precyzuje przepisy ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, uwzględniając wcześniejsze zastrzeżenia Trybunału Konstytucyjnego, oraz wprowadza odpowiedzialność za publiczne propagowanie ideologii OUN-B i UPA. To potrzebna ochrona pamięci ofiar i jasny sygnał, że w Polsce nie może być miejsca na pochwalanie ideologii zbrodniczych.

Popieram również zdecydowaną reakcję państwa na nielegalne przekraczanie granicy z użyciem przemocy, groźby lub podstępu oraz na organizowanie przemytu ludzi. Polska granica musi być skutecznie chroniona, a osoby zarabiające na nielegalnym przerzucie ludzi muszą ponosić realną odpowiedzialność.

Jednocześnie przepisy muszą odróżniać propagowanie zbrodniczej ideologii od jej krytycznego opisywania przez historyków, nauczycieli, dziennikarzy czy muzea. Pamięć wymaga jednak czegoś więcej niż sankcji. Potrzebujemy ekshumacji, identyfikacji ofiar, godnych pochówków, dostępu do archiwów i uczciwej edukacji historycznej. Prawda o zbrodniach OUN-B i UPA nie jest wymierzona we współczesnych Ukraińców. Przeciwnie - trwałe pojednanie może zostać zbudowane wyłącznie na prawdzie, odpowiedzialności i szacunku dla ofiar. Będę głosował za tym projektem.