Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Panie pośle Sławomirze Ćwik, Polacy pamiętają i wiedzą o ukraińskiej 6. Siczowej Dywizji Strzelców. Pamiętają, że bronili Zamościa w trakcie Cudu nad Wisłą. Problem jest zupełnie inny. Argument, który pan tu podnosi, że Moskwa się z czegoś cieszy czy Putin się z czegoś cieszy... Putin się właśnie cieszy z banderyzmu na Ukrainie, z odradzającego się banderyzmu na Ukrainie. I dlatego ten projekt zasługuje na zdecydowane poparcie. Państwo polskie ma obowiązek chronić prawdę historyczną, pamięć ofiar oraz elementarne poczucie sprawiedliwości. Nie możemy godzić się na sytuację, w której na terytorium Rzeczypospolitej gloryfikuje się ideologię OUN i UPA, organizacji odpowiedzialnych za ludobójstwo polskiej ludności cywilnej. Nie można potępiać nazizmu i komunizmu, a jednocześnie tolerować promocji ideologii, w imię której mordowano Polaków tylko dlatego, że byli Polakami.

Projekt precyzuje zadania Instytutu Pamięci Narodowej i wprowadza odpowiedzialność za publiczne propagowanie ideologii banderowskiej. To rozwiązanie potrzebne i ważne również dla przyszłości stosunków polsko-ukraińskich. Trzeba jednak wyciągnąć wnioski z przeszłości. Projekt dotyczący zbrodni ukraińskich nacjonalistów został złożony przez klub Kukiz’15 już w roku 2016, a jego rozwiązania zostały uchwalone w nowelizacji ustawy o IPN w 2018 r. Trybunał Konstytucyjny w 2019 r. uchylił część przepisów, ponieważ pojęcia: ukraiński nacjonalizm oraz Małopolski Wschodniej uznał za zbyt nieprecyzyjne w świetle zasady określoności prawa karnego. Dlatego ten projekt musi być dopracowany tak, aby w pełni uwzględniał wyrok trybunału. Nie możemy ponownie uchwalić ustawy, która zostanie usunięta z systemu prawnego z powodu braku precyzji. Ale poza tym zastrzeżeniem jest to projekt niezwykle ważny i potrzebny. Prawda o Wołyniu nie jest wymierzona w naród ukraiński. Przeciwnie, jest warunkiem uczciwego pojednania. Przyjaźni nie buduje się na przemilczeniach, kłamstwach, nierozliczonych symbolach. Buduje się ją na prawdzie, szacunku dla ofiar i jasnym odrzuceniu zbrodniczych ideologii.

Rosja od lat wykorzystuje nierozwiązane spory historyczne, aby skłócać Polaków i Ukraińców. Najlepszą odpowiedzią nie jest milczenie, ale wspólne nazwanie zbrodni zbrodnią, sprawców sprawcami, a ofiar ofiarami. Dlatego popieramy ten projekt i apelujemy o jego szybkie, ale staranne uchwalenie. Prawda nie dzieli narodów. Dzieli je kłamstwo, przemilczenie i brak odwagi. Dziękuję. (Oklaski)