Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten projekt nie ma rozstrzygać, jakie poglądy polityczne są słuszne. Ma sprawić, żeby obywatel wiedział, że ogląda reklamę polityczną, kto za nią płaci i dlaczego została skierowana właśnie do niego. Ten kierunek popieram.

W demokracji nie powinno być miejsca na ukryte finansowanie propagandy, podszywanie się płatnej reklamy pod spontaniczną opinię ani na niejawne wykorzystywanie danych obywateli do politycznego profilowania. Szczególnej ochrony wymagają młodzi ludzie i osoby, które po raz pierwszy będą uczestniczyć w wyborach. Nie oznacza to jednak, że mamy bezkrytycznie przyjąć każdy zaproponowany mechanizm.

Projekt tworzy skomplikowany system obejmujący PKW, UKE, KRRiT, UOKiK i UODO. Kompetencje mają dodatkowo zmieniać się po rozpoczęciu kampanii. Same PKW i Krajowe Biuro Wyborcze ostrzegają, że rozstrzyganie bieżących sporów o reklamy może wciągnąć komisję w walkę polityczną i osłabić zaufanie do organizowanych przez nią wyborów.

Poważne pytania dotyczą także szybkości postępowania. Reklama może dotrzeć do setek tysięcy odbiorców w ciągu kilku godzin. Kara wymierzona już po wyborach nie cofnie jej wpływu na wynik głosowania.

Do tego dochodzą koszty. Ocena skutków regulacji zakłada co najmniej 50 nowych etatów i ponad 160 mln zł w ciągu 10 lat, a w budżecie na 2026 r. nie zabezpieczono dodatkowych środków. Dlatego opowiadam się za dalszymi pracami nad projektem, ale nie daję mu czeku in blanco.

Potrzebujemy jasnego podziału kompetencji, szybkiej procedury kampanijnej, proporcjonalnych kar, jednej spójnej drogi odwoławczej oraz realnego finansowania. Równolegle musimy uczyć młodych ludzi - także uczniów techników i szkół branżowych - jak rozpoznawać polityczną reklamę i manipulację. Nie poprzez partyjną propagandę, lecz poprzez rzetelną edukację medialną.

Przejrzystość reklamy politycznej jest potrzebna, ale prawo służące przejrzystości samo musi być jasne, sprawne i politycznie neutralne. Dziękuję.