Wystąpienie: Maria Joanna Koźlakiewicz

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami. Komisja przeprowadziła analizę projektu oraz zgłoszonych propozycji i wnosi o jego uchwalenie.

Celem projektowanej ustawy jest stworzenie podstaw prawnych do nieodpłatnego przekazania osobom z niepełnosprawnościami technologii wspomagających, które zostały już zakupione ze środków publicznych w ramach programu wypożyczalni, jednak obecny model ich udostępniania okazał się niewystarczająco efektywny. Doświadczenia z funkcjonowania programu pokazały, że centralny system wypożyczania wiązał się z wysokimi kosztami magazynowania, transportu, logistyki oraz przygotowania sprzętu do ponownego wykorzystania, podczas gdy znaczna część urządzeń nie była wykorzystywana w stopniu odpowiadającym rzeczywistym potrzebom osób z niepełnosprawnościami.

Komisja zwróciła uwagę, że dotychczasowy model nie przyniósł oczekiwanych rezultatów. Spośród ponad aż 14,5 tys. zakupionych technologii wspomagających wykorzystano niespełna 2,8 tys. Oznacza to, że znaczna część wartościowego sprzętu pozostawała niewykorzystana, mimo że wiele osób z niepełnosprawnościami nadal oczekiwało na realne wsparcie.

Warto podkreślić, że do końca lutego 2026 r. koszty funkcjonowania systemu wypożyczalni przekroczyły 7,7 mln zł, natomiast wartość sprzętu pozostającego w systemie wynosi ponad 22,6 mln zł. Projekt nie tworzy nowego programu wsparcia ani nie nakłada nowych, trwałych obciążeń finansowych. Wręcz przeciwnie, pozwala ograniczyć dalsze wydatki związane z magazynowaniem, logistyką i obsługą sprzętu oraz zapewnia bardziej efektywne wykorzystanie majątku zakupionego już ze środków publicznych.

W uzasadnieniu projektu wskazano również, że w dłuższej perspektywie rozwiązanie to przyniesie oszczędności dla PFRON-u. Projekt przewiduje, że za proces przekazywania właśnie tego sprzętu będzie odpowiadał PFRON, który po dokonaniu niezbędnych przeglądów, napraw i przygotowaniu urządzeń do użytkowania będzie przekazywał je nieodpłatnie osobom z niepełnosprawnościami na podstawie pisemnych umów. Rozwiązanie to gwarantuje bezpieczeństwo użytkowników, przejrzystość procedur oraz racjonalne gospodarowanie majątkiem publicznym.

Komisja również zwróciła uwagę, że projekt ma charakter epizodyczny. Jego celem jest uporządkowanie obecnego stanu prawnego oraz skuteczne rozdysponowanie sprzętu zgromadzonego w ramach programu, tak aby jak najszybciej trafił on do osób, które będą z niego korzystać na co dzień, zwiększając swoją samodzielność, aktywność zawodową i społeczną.

W imieniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny zwracam się do Wysokiej Izby z wnioskiem o uchwalenie projektu ustawy. Dziękuję.