Wystąpienie: Maria Koc

Bardzo dziękuję, pani marszałek.

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Debatujemy dziś w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej o upamiętnieniu wydarzenia, które zajmuje szczególne miejsce w najnowszej historii Polski. Jest to 50. rocznica powstania Komitetu Obrony Robotników. Bardzo żałujemy, że przy pracach nad uchwałą Sejmu, upamiętniającą 50. rocznicę powstania KOR-u, nie uwzględniono obu projektów uchwał: zgłoszonych przez Koalicję Obywatelską, ale też przez posłów Prawa i Sprawiedliwości, a przede wszystkim pana marszałka Antoniego Macierewicza, twórcy i uczestnika tamtych wydarzeń. Tak ważna rocznica powinna być okazją do wspólnego oddania hołdu wszystkim, którzy mieli odwagę przeciwstawić się komunistycznym represjom. Tym bardziej szkoda, że zamiast szukać tego, co łączy, większość sejmowa zdecydowała się pominąć propozycję opozycji. Pamięć o walce o wolność powinna być ponadpartyjna i ponad bieżącymi podziałami politycznymi.

KOR powstał z potrzeby solidarności z represjonowanymi uczestnikami robotniczych protestów w Radomiu i w Ursusie w 1976 r. Jego członkowie organizowali pomoc prawną, finansową, medyczną dla represjonowanych, dokumentowali przypadki łamania praw człowieka i domagali się przywrócenia zwolnionych robotników do pracy. Ale znaczenie KOR wykraczało daleko poza konkretną pomoc udzielaną ofiarom represji. Komitet przełamywał strach i społeczną izolację. Pokazywał, że można działać wspólnie ponad podziałami, że inteligent może stanąć obok robotnika, prawnik obok prześladowanego pracownika, a człowiek wierzący obok człowieka o innych przekonaniach. To właśnie z takich doświadczeń rodziła się w Polsce wspólnota wolnych, odpowiedzialnych obywateli, która kilka lat później znalazła swoją wielką formę w "Solidarności". Instytut Pamięci Narodowej wskazuje, że powstanie KOR rozpoczęło nowy etap w dziejach opozycji w PRL-u. Nie wolno przy tym zapomnieć o cenie, jaką płacili jego członkowie i współpracownicy. Służba Bezpieczeństwa objęła KOR operacyjnym rozpracowaniem. Stosowała zatrzymania, rewizje, kary, inwigilacje. Władza próbowała zastraszyć ludzi, którzy odważyli się działać niezależnie. Dlatego dzisiejsza uchwała nie jest tylko zapisem historycznym, ale jest też wyrazem szacunku dla ludzi, którzy w czasach, kiedy wolność była ograniczona, potrafili powiedzieć: nie zgadzamy się na krzywdę drugiego człowieka.

Klub Parlamentarny Rozwój Plus zagłosuje za projektem tej uchwały.