Wystąpienie: Wioleta Tomczak

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Od prawie 15 lat funkcjonuje w Polsce całkowity zakaz reklamy aptek. To w swoim zamyśle sensowne prawo: leki i inne substancje sprzedawane przez farmaceutów to nie jest zwykły towar i ze względu na dobro i bezpieczeństwo pacjentów należy regulować ich sprzedaż, a reklama jest nieodłączną częścią handlu, więc wymaga również stosownych regulacji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że polskie prawo stało się jednak w tym zakresie zbyt restrykcyjne. Dlatego projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo farmaceutycznie ma ponownie umożliwić aptekom promocję swoich usług, ale w sposób szczegółowo uregulowany.

TSUE uznało, że polskie regulacje dotyczące reklamy aptek naruszają traktatowy zakaz ograniczania swobody przedsiębiorczości oraz świadczenia usług. Należy przyznać, że funkcjonowanie zakazu rodziło realne problemy. Najlepszym dowodem jest lista ponad 1,4 tys. postępowań administracyjnych, które na przestrzeni lat zostały wszczęte w kwestii zakazu reklamy aptek. Wiele z tych spraw dotyczyło działań, które miały charakter informacyjny, niekoniecznie reklamowy. Procedowany projekt ma więc za zadanie dostosować polskie prawo do wymogów unijnych, nie oznacza to jednak, że apteki zyskają nieograniczoną możliwość reklamowania się. Nowe przepisy szczegółowo określają, jakie działania promocyjne pozostają zakazane.

Wśród najważniejszych utrzymanych obostrzeń należy wymienić m.in. zakaz reklamy porównawczej. W uzasadnieniu projektu czytamy bardzo trafną argumentację, według której zakaz ten ma za zadanie nie dopuścić do powstawania reklam, które deprecjonują powagę ogólnodostępnych aptek i punktów aptecznych.

Ze względów, których - mam nadzieję - nie trzeba nikomu na tej sali tłumaczyć, ustawa utrzymuje również zakaz reklamy wprowadzającej w błąd, zakaz obniżek cenowych czy programów lojalnościowych, a więc narzędzi, które mogłyby wywierać na pacjenta presję cenową, oraz zakaz kierowania przekazu do dzieci. To wszystko są obostrzenia, z których nie wolno nam zrezygnować w imię wolności swobody gospodarczej, jako że dobro pacjentów jest i musi pozostać wartością wyższą.

Należy z uznaniem przyjąć fakt, że twórcy projektu podjęli kroki, które mają chronić pacjentów. Słyszę jednak wyraźnie głosy, płynące także ze środowiska aptekarskiego, że pozostawione obostrzenia mogą być w tym zakresie niewystarczające. O ile ufam ministerstwu, że pozostawione zakazy będą wystarczające do właściwego zabezpieczenia konsumentów, to mamy zamiar jako Polska 2050 bacznie obserwować, jak w praktyce wyglądać będzie rynek reklamy farmaceutycznej. Zgadzamy się również z opinią wyrażoną wprost w wyroku TSUE, że problemem w pewnym stopniu jest reklama nie aptek, tylko leków. Jeżeli więc rozluźnimy regulacje dotyczące rynku farmaceutycznego w jednym miejscu, być może wskazane będzie podniesienie rygorów w innym. Życzyłabym sobie, aby ta debata była wstępem do szerszej debaty dotyczącej reklamy nie aptek, ale leków.

Podsumowując: Polska 2050 zagłosuje za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne. Respektujemy wyroki TSUE, popieramy również prawo przedsiębiorców do swobody działalności. Postulujemy jednak wprowadzenie dalszych regulacji w zakresie reklamy leków. Tylko w ten sposób zadbamy o odpowiednią ochronę polskich pacjentek i pacjentów.