Wystąpienie: Ewa Szymanowska

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy o wychowaniu patriotycznym, zawartego w drukach nr 671 i 2881.

Zacznę od rzeczy podstawowej. Patriotyzm jest bardzo ważny, ale nie da się go nauczyć ustawą. Nie da się go zadekretować ani zbudować poprzez kolejny obowiązek nałożony na szkołę. Patriotyzm kształtuje się poprzez poznawanie historii, języka i kultury, przez szacunek do własnego kraju i jego dziedzictwa, ale także poprzez odpowiedzialność za wspólnotę, w której żyjemy. Dlatego do tego projektu podchodzimy z pewnym dystansem. Tym bardziej że mimo swojej nazwy jest on znacznie szerszy niż samo wychowanie patriotyczne. Dotyczy również bezpieczeństwa, nauk ścisłych, nowych technologii czy praktycznych metod nauczania. I są w nim rozwiązania, które oceniamy pozytywnie.

Po pierwsze, bezpieczeństwo. Projekt mówi o upowszechnianiu wiedzy dotyczącej podstawowych umiejętności obronnych, zachowania w sytuacjach kryzysowych oraz o kształtowaniu zdolności uczniów do samoorganizacji w takich sytuacjach. To jest wiedza praktyczna. Szkoła powinna przygotowywać młodego człowieka nie tylko do egzaminu, ale również do radzenia sobie w sytuacjach trudnych, z którymi może zetknąć się w życiu.

Po drugie, większy nacisk na naukę, technologię, inżynierię i matematykę. Projekt zakłada zachęcanie uczniów do zdobywania wiedzy w tych obszarach oraz nauczanie poprzez doświadczenia, eksperymenty i praktyczne zastosowanie wiedzy. Przewiduje również kluby inżynierskie w szkołach ponadpodstawowych oraz szkolenia nauczycieli z metod prowadzenia eksperymentalnych lekcji przedmiotów ścisłych. To jest kierunek, który może być wartościowy. Nauka poprzez doświadczenia zamiast samej teorii może rozbudzać ciekawość i pokazywać młodym ludziom praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy. Ale tutaj potrzebny jest rozsądek. Nie każdy uczeń chce być inżynierem, programistą, matematykiem czy fizykiem. Mamy również młodych ludzi o zainteresowaniach humanistycznych, językowych, artystycznych czy społecznych. Dobra szkoła powinna dostrzegać tę różnorodność. Jej zadaniem nie jest wskazanie wszystkim jednego kierunku rozwoju, ale stworzenie warunków, w których każdy uczeń będzie mógł odkrywać i rozwijać własne zdolności.

Wartościowa jest również idea poznawania przez uczniów miejsc związanych z polskimi tradycjami, wartościami demokratycznymi oraz naszym dziedzictwem narodowym. Historia poznawana poza ławką szkolną może przemawiać do młodego człowieka zupełnie inaczej niż kolejna strona podręcznika. Ale również tutaj najważniejsza jest jakość. Taka wycieczka powinna być rzeczywistym doświadczeniem edukacyjnym, a nie kolejnym obowiązkiem, który szkoła musi po prostu odhaczyć.

Wysoka Izbo! W tym projekcie są rozwiązania wartościowe, szczególnie te dotyczące bezpieczeństwa, praktycznych metod nauczania oraz rozwijania zainteresowań uczniów. Nie ma jednak powodu przedstawiać tej ustawy jako wielkiej recepty na wychowanie patriotyczne młodego pokolenia. Bo patriotyzmu, jak już mówiłam, nie buduje się ustawą. Buduje się go wiedzą, odpowiedzialnością, szacunkiem dla własnego kraju i troską o wspólnotę. A przede wszystkim - przykładem, jaki my, dorośli, dajemy młodym ludziom.

Klub Parlamentarny Centrum jest za tym, żeby dalej pracować nad tą ustawą. Dziękuję. (Oklaski)