Wystąpienie: Wiesław Różyński

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Edukacji i Nauki chciałbym przedstawić sprawozdanie z prac nad ustawą o wychowaniu patriotycznym.

Wprowadza ona istotne zapisy. Wnioskodawcy w projekcie ustawy proponują zmiany w preambule. Preambula określa oświatę jako wspólne dobro społeczeństwa. Mówi jasno, że kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży postaw patriotycznych, poczucia odpowiedzialności, miłości, poświęcenia i gotowości do obrony ojczyzny. Podkreśla wagę kultywowania tradycji narodowych przy równoczesnym otwarciu na kulturę Europy i świata. Rolą szkoły jest zatem przygotowanie młodego pokolenia do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o mocne fundamenty, takie jak solidarność, demokracja, sprawiedliwość i wolność. Szkoła powinna krzewić postawy solidnego działania dla dobra publicznego i troski o jedność państwa. Wnioskodawcy podkreślają wagę szerzenia wiedzy o bezpieczeństwie i podstawowych umiejętnościach obronnych oraz zachowania się w sytuacjach kryzysowych. W projekcie ustawy uwzględniono rolę upowszechniania tradycji narodowej i państwowej, kładąc nacisk na tradycje wolnościowe, demokratyczne i modernizacyjne, a także na troskę o materialne i niematerialne dziedzictwo narodowe.

Twórcy projektu ustawy wskazali rolę troski o środowisko naturalne w skali lokalnej i krajowej. Szkoła powinna umożliwić uczniom zdobywanie wiedzy poprzez doświadczenia, eksperymenty oraz uczyć praktycznego zastosowania wiedzy. Zadaniem szkoły jest kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, zdolności do samoorganizacji w sytuacjach kryzysowych z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych. Podkreślono rolę wspomagania nauczania języka polskiego wśród polonii i Polaków zamieszkałych za granicą, utrwalanie i upowszechnienie wśród nich kultury polskiej.

Wnioskodawcy proponują zobowiązać szkoły ponadpodstawowe do prowadzenia klubów inżynierskich w formie zajęć dobrowolnych i pozalekcyjnych. W ramach klubów dopuszczono formę współpracy z uczelniami, instytucjami badawczymi i przedsiębiorcami.

(Poseł Marcin Józefaciuk: Za darmo - przez nauczycieli.)

Ważny jest zapis mówiący o zobowiązaniu się szkół ponadpodstawowych do organizacji co najmniej jednej w roku szkolnym wycieczki dziennej związanej z upowszechnianiem polskich tradycji wolnościowych, demokratycznych i modernizacyjnych, a także materialnego i niematerialnego dziedzictwa narodowego.

(Poseł Marcin Józefaciuk: A co z nadgodzinami dla nauczycieli?)

Chodzi tu również o jednostki wojskowe i przedsiębiorstwa. Minister obrony narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia określi jednostki wojskowe, do których mogą być organizowane wycieczki. Podobnie minister do spraw gospodarki, również w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, przedstawi listę przedsiębiorstw odnoszących krajowe i międzynarodowe sukcesy gospodarcze.

(Poseł Marcin Józefaciuk: Kuratorium będzie musiało zatwierdzić...)

Podniesiono kwestię realizacji zajęć lekcyjnych z wykorzystaniem metod eksperymentalnych i doświadczalnych.

Projekt ustanawia Program Kościuszkowski, którego celem jest wspieranie inicjatyw kulturalnych, w tym z dziedziny edukacji kulturalnej, które prezentują polskie dziedzictwo historyczne jako element łączący wspólnotę państwową. W ramach programu dofinansowane będą wystawy, wydarzenia rocznicowe, działania wydawnicze i projekty upowszechniające wiedzę o dziedzictwie historycznym naszego kraju. Wykonawcą programu jest Muzeum Historii Polski, a organem nadzorującym jego realizację - minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Wysoka Izbo, projekty będą realizowane w ramach konkursów ogłaszanych przez muzeum. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w drodze rozporządzenia określi: wysokość dotacji w przeliczeniu na jednego ucznia, szczegółowe kryteria oraz tryb przyznania i rozliczania, a także przekazywania dotacji celowej, jak również zakres informacji zawartej we wniosku o przyznanie dotacji.

Podczas prac wszyscy członkowie komisji jednoznacznie zgodzili się, że nauczanie w duchu patriotyzmu jest ważne dla naszego kraju i społeczeństwa. Tu nie było podziałów. Wszyscy wiemy, jak ważny jest patriotyzm i że wprowadzenie go do szkół jest jak najbardziej potrzebną formą wychowania młodego pokolenia.

Wątpliwości natomiast wzbudziła propozycja sporządzenia gotowej listy miejsc, które uczniowie mogliby odwiedzić w ramach obowiązkowych wycieczek szkolnych. Zwrócono uwagę na brak zapisów o wolontariacie w procedowanej ustawie. Nie zostały one zawarte, szanowni państwo, gdyż taki zapis już istnieje - cele systemu oświaty, Prawo oświatowe, pkt 12.

Pojawiły się zapytania dotyczące natężenia ruchu turystycznego w jednym miejscu. Odpowiedź brzmiała, że większość muzeów i miejsc pamięci ma odgórnie ustaloną dzienną liczbę odwiedzających i można zapisać się do kolejki czy na dane wydarzenie.

Na posiedzeniu wnoszono poprawki. Zaakceptowano tytuł: ustawa o wychowaniu patriotycznym. Przyjęto również poprawki stylistyczne odnośnie do preambuły oraz poprawki mówiące o doprecyzowaniu miejsc wycieczek, zrezygnowano z Komisji Edukacji Narodowej. Kolejne autopoprawki dotyczyły nadania nowego brzmienia tytułowi: ustawa o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy - Karta Nauczyciela. Skreślono pkt 3 dotyczący prowadzenia przez szkoły ponadpodstawowe klubów. Rada Ministrów ustanowi, w drodze rozporządzenia, program rządowy dotyczący dofinansowania wyjść i wycieczek, o których mowa w ustawie, oraz określi zasady naboru - zamiast ministra właściwego w porozumieniu z komisją edukacji... Przepraszam, Komisja Edukacji Narodowej została wyłączona, skreślona.

(Poseł Marcin Józefaciuk: Nie wszędzie.)

Skreślono art. 3 w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Łączny budżet przewidziany na tę ustawę to 15 mln zł. Przewidziana data wejścia w życie ustawy to 1 stycznia 2027 r.

Szanowni Posłowie! Panie Marszałku! Na posiedzeniu przyjęto projekt ustawy. Na 14 głosujących za było 12, przeciw - 2. Tym samym komisja rekomenduje przyjęcie projektu do drugiego czytania. Dziękuję bardzo.

(Poseł Marcin Józefaciuk: A są wnioski mniejszości?)