Wystąpienie: Aleksandra Leo

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Omawiamy rządowy projekt ustawy, który umożliwi ratyfikację konwencji Rady Europy dotyczącej międzynarodowej koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali.

Konwencja została sporządzona 26 marca 2026 r. w Lille. Polska znalazła się wśród pierwszych dziewięciu państw Rady Europy, które podpisały ją tego dnia. To odpowiedź na bardzo wyraźną zmianę rynku audiowizualnego. Seriale stały się jedną z najważniejszych form produkcji audiowizualnej. Rozwój platform streamingowych, większe budżety, coraz wyższa jakość produkcji oraz możliwość dystrybucji na wielu rynkach jednocześnie sprawiły, że dotychczasowe rozwiązania nie zawsze odpowiadają specyfice tego sektora.

Produkcja serialowa ma także inną specyfikę niż produkcja filmu. To często projekty wieloletnie, angażujące przez wiele sezonów scenarzystów, reżyserów, aktorów i producentów. Wymagają innego planowania, finansowania, a także bardziej złożonych zasad dotyczących praw autorskich, licencjonowania i międzynarodowej dystrybucji.

Konwencja reguluje zasady międzynarodowej koprodukcji seriali i wprowadza rozwiązania dostosowane do specyfiki tej formy produkcji audiowizualnej. Dla Polski oznacza to przede wszystkim większe możliwości współpracy naszych producentów z partnerami zagranicznymi. To szansa na szerszą obecność polskiej kultury, historii i języka poza granicami naszego kraju, ale również na zdobywanie nowych doświadczeń i wymianę wiedzy. Międzynarodowe koprodukcje dają także możliwość korzystania z większych budżetów, nowych technologii oraz pracy z twórcami z innych państw.

Istotnym elementem konwencji jest pozycja producentów niezależnych. Nowe rozwiązania mają zagwarantować im udział w prawach do ukończonego utworu, możliwość korzystania z przychodów z jego późniejszej eksploatacji oraz udział w najważniejszych decyzjach twórczych i produkcyjnych. Przewidziano również dostęp do danych dotyczących oglądalności i sposobu wykorzystania seriali objętych oficjalną koprodukcją.

Międzynarodowe koprodukcje mogą również wspierać rozwój polskiego sektora audiowizualnego, zwiększać liczbę realizowanych projektów i tworzyć miejsca pracy. Jednocześnie sama ratyfikacja konwencji nie wymaga zmiany polskich ustaw i nie powoduje skutków finansowych dla budżetu państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.

Projekt został rozpatrzony przez Komisję Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisję Spraw Zagranicznych. Obie komisje rekomendują Wysokiej Izbie uchwalenie ustawy bez poprawek. Klub Parlamentarny Centrum popiera ten projekt ustawy.