Wystąpienie: Zbigniew Ziejewski

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw jest projektem niezwykle istotnym zarówno z punktu widzenia funkcjonowania urzędowej kontroli żywności w Polsce, ochrony producentów żywności, w tym rolników, przed nieuczciwą konkurencją, jak równie z przede wszystkim z punktu widzenia zabezpieczenia ekonomicznych interesów konsumentów żywności.

Projekt ustawy stanowi niezbędną implementację przepisów prawa wspólnotowego, głównie w zakresie świeżych owoców i warzyw, a także suszonych, jak również wprowadza nowe rozwiązania poprawiające efektywność kontroli żywności. Projekt wychodzi naprzeciw intensywnemu rozwojowi handlu żywnością, przyznając Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nowe narzędzia zapewniające nadzór nad internetowym handlem żywnością oraz umożliwiające weryfikację i korygowanie informacji umieszczanych w gazetkach reklamowych, ulotkach i tym podobnych materiałach, które nie stanowią etykiety produktu, ale odnoszą się wprost do niego.

Projekt wprowadza do polskiego porządku prawnego pojęcie oszustwa żywnościowego jako przestępstwa polegającego na celowym fałszowaniu żywności w celu uzyskania korzyści majątkowej. Należy oczekiwać, że już samo istnienie tak zdefiniowanego przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności skutecznie zniechęci potencjalnych fałszerzy żywności do stosowania nieuczciwych praktyk. Skuteczne wykrywanie i zwalczanie oszustw żywnościowych będzie możliwe dzięki przepisom regulującym zasady współpracy IJHARS-u z organami ścigania: z prokuraturą, Policją, Strażą Graniczną, Krajową Administracją Skarbową.

Projekt ustawy uszczelnia system granicznych kontroli żywności i IJHARS będzie mogła kontrolować produkty przywożone do Polski deklarowane przez importerów niezgodnie z prawdą jako niebędące żywnością, a także produkty importowane i dzielone dotychczas na małe partie w celu uniknięcia kontroli.

Niezwykle istotne jest przy tym przewidziane w projekcie przyznanie IJHARS-owi środków finansowych w celu zwiększenia liczby etatów, głównie w punktach kontroli granicznej. W sumie chodzi o 88 etatów.

Do prawidłowego funkcjonowania rynku żywności niezbędne jest stałe podnoszenie świadomości producentów oraz konsumentów. Będzie to możliwe dzięki powierzeniu IJHARS-owi nowych zadań, związanych z prowadzeniem działalności edukacyjnej i informacyjnej.

Należy podkreślić, że projekt konsoliduje znaczną część przepisów o jakości handlowej żywności w jednym akcie prawnym.

Efektywność nadzoru sprawowanego przez IJHARS wzrośnie, nie zwiększając przy tym obciążeń administracyjnych producentów żywności, w szczególności rolników. Obciążenia takie są nawet zmniejszane, czego przykładem może być poprawka wniesiona do projektu przewidująca obligatoryjne niekaranie za drobne nieprawidłowości dotyczące niewielkich partii produktów, o ile nie wyrządziły one szkody konsumentowi.

Uchwalenie przez Sejm procedowanej ustawy będzie stanowiło niezwykle ważny krok na drodze do poprawy funkcjonowania rynku żywności w Polsce, przyczyniając się w istotny sposób do zapewnienia w Polsce bezpieczeństwa żywnościowego.

W czasie obrad komisji podczas pierwszego czytania zostały zgłoszone trzy poprawki. Wszystkie poprawki dotyczyły art. 1. Poprawki dotyczące pkt 16 i pkt 30 to były poprawki redakcyjne, natomiast poprawki w art. 1 w pkt 33 dotyczyły właśnie niekaralności. Wnioskodawcy przedstawili w projekcie propozycję, żeby przedsiębiorców, w odniesieniu do których są nieprawidłowości, które nie przekraczają 2% dochodu - a na dzisiaj średnia płaca wynosi 9 tys. zł, czyli te 2% to jest ok. 160 zł - nie karać. Chodzi tutaj głównie o etykiety, żeby w przypadku, gdy są nieprawidłowo wypełnione, nie karać przedsiębiorców czy handlowców.

Przechodząc dalej, chcę powiedzieć, że w tym druku nr 2695 przewidziany jest budżet na lata 2026-2037. Wysokość tego budżetu kształtuje się w 2026 r. na poziomie 14,19 mln zł, w 2027 r. - 15,69 mln zł, a w 12. roku funkcjonowania tego funduszu, czyli w 2037 r., budżet IJHARS-u będzie wynosił 19,92 mln zł. Jeśli chodzi o przekroczenie tej kwoty w poszczególnych miesiącach przez poszczególne wojewódzkie inspektoraty, to monitoruje to minister właściwy do spraw rynków rolnych, na podstawie przeprowadzonej przez głównego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oceny wykorzystania limitu wydatków Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, określonych w ust. 1, na wykonanie zadań wynikających z ustawy na dany rok. W tym przypadku wojewoda może korygować te kwoty i mam nadzieję, że takie kwoty będzie korygował, jeżeli budżet zostanie przekroczony. Dziękuję za uwagę.