Wystąpienie: Arkadiusz Sikora

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewicy popieram rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ustawy - Prawo o notariacie, druki nr 2699 i 2755. Jest to projekt, którego znaczenie dla sprawności państwa, bezpieczeństwa obrotu prawnego i cyfryzacji administracji jest bardzo ważne.

Projekt nie zmienia zasad nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. Nie rozszerza ani nie ogranicza ich uprawnień. Zmienia natomiast sposób przekazywania dokumentów - z papierowego na elektroniczny - wykorzystując już istniejące Centralne Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych, czyli system CREWAN. To jest przykład rozsądnej deregulacji i wykorzystania nowoczesnych narzędzi administracji.

Dzisiaj notariusze mają obowiązek przesłać do ministra właściwego do spraw wewnętrznych dokumenty dotyczące nabywania nieruchomości przez cudzoziemców w terminie 7 dni. Obowiązek ten wykonywany jest wciąż w formie papierowej, mimo że te same dokumenty funkcjonują już w obrocie elektronicznym, chociażby w kontaktach z Krajowym Rejestrem Sądowym czy Krajową Administracją Skarbową. Projekt jedynie dostosowuje przepisy do rzeczywistości cyfrowej.

Co zyskujemy?

Po pierwsze, większą sprawność administracji publicznej. Dokumenty będą trafiały do MSWiA szybciej, bez ryzyka zagubienia czy opóźnień wynikających z tradycyjnej korespondencji.

Po drugie, większe bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami. Elektroniczne dokumenty będą mogły być automatycznie przeszukiwane i analizowane, co ułatwi kontrolę legalności transakcji oraz prowadzenie ustawowych rejestrów. W czasach rosnącej liczby transakcji z udziałem cudzoziemców ma to istotne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa.

Po trzecie, mniejsze koszty i mniej biurokracji. Notariusze nie będą musieli wysyłać tysięcy dokumentów pocztą. Ograniczymy ilość papieru, korespondencji i czynności administracyjnych, co oznacza oszczędność czasu zarówno dla kancelarii notarialnych, jak i administracji państwowej.

Warto zwrócić uwagę na liczby. W 2015 r. do MSWiA wpłynęło ok. 12 tys. dokumentów związanych z nabywaniem nieruchomości przez cudzoziemców. W roku 2024 było ich już ponad 38 tys., z czego ponad 30 tys. dotyczyło bezpośrednio nabycia nieruchomości. Skala wzrosła ponadtrzykrotnie. Przy takiej liczbie spraw utrzymywanie papierowego obiegu dokumentów po prostu przestaje być racjonalne.

Projekt zachowuje również odpowiednie standardy bezpieczeństwa. Dokumenty będą podpisywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, przechowywane w zabezpieczonym repozytorium prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną, a system nadal będzie gwarantował ochronę danych przed nieuprawnionym dostępem. Nie tworzymy więc nowego, nieprzetestowanego rozwiązania, lecz rozwijamy system, który już funkcjonuje.

Z perspektywy Lewicy szczególnie ważne jest to, że cyfryzacja państwa powinna służyć obywatelom i usprawnianiu usług publicznych, a nie być celem samym w sobie. Tam gdzie można ograniczyć biurokrację, skrócić czas załatwiania spraw i zwiększyć skuteczność działania instytucji publicznych, należy to robić odpowiedzialnie i z zachowaniem wysokich standardów ochrony danych.

Podkreślenia wymaga również fakt, że projekt nie generuje znaczących kosztów dla budżetu państwa. Jednorazowe wydatki na dostosowanie systemów informatycznych zostały oszacowane na ok. 148 tys. zł, a będą pokryte w ramach środków pozostających w dyspozycji MSWiA. W zamian państwo otrzyma sprawniejszy i bardziej efektywny system obsługi tysięcy dokumentów każdego roku.

Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po przeprowadzeniu pierwszego czytania wnoszą o uchwalenie projektu ustawy. Oznacza to, że proponowane rozwiązania uzyskały pozytywną ocenę na etapie prac komisji.

Dlatego klub Lewicy będzie głosował za tym projektem. To dobra zmiana - racjonalna, nowoczesna i usprawniająca funkcjonowanie państwa. Mniej papieru, więcej sprawności, większe bezpieczeństwo i lepsza administracja - właśnie takie rozwiązania warto wspólnie przyjmować. Dziękuję bardzo.