Wystąpienie: Bronisław Foltyn

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tadeusz Mazowiecki bez wątpienia należy do ważnych postaci polskiej historii. Był doradcą "Solidarności", pierwszym niekomunistycznym premierem po II wojnie światowej i uczestnikiem wielkiej zmiany roku 1989. Ale właśnie dlatego jego biografii nie wolno zamieniać w hagiografię.

Jeżeli Sejm chce ustanowić rok 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego, powinien przypomnieć całą jego drogę, także jej najtrudniejsze rozdziały. A jednym z nich jest okres stalinizmu. Młody Tadeusz Mazowiecki był związany ze środowiskiem PAX Bolesława Piaseckiego i zajmował kierownicze stanowiska w jego prasie. W 1953 r., kiedy komunistyczne państwo przeprowadziło pokazowy proces bp. Czesława Kaczmarka, człowieka poddanego brutalnemu śledztwu i represjom, Mazowiecki nie stanął w jego obronie. Jako redaktor naczelny pisma związanego z PAX-em uczestniczył w kampanii wymierzonej w biskupa, posługując się argumentacją zbieżną z ówczesną propagandą komunistyczną.

To jest część jego biografii i nie wolno tego przemilczeć. Tak samo jak nie wolno przemilczeć pytań dotyczących roku 1989. Dlaczego w pierwszym niekomunistycznym rządzie Czesław Kiszczak nadal kierował Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, a Florian Siwicki obroną narodową? Dlaczego demokratyczne państwo tak wolno przejmowało kontrolę nad aparatem bezpieczeństwa? Dlaczego nie przeprowadzono wówczas szerokiej lustracji i dekomunizacji, jak choćby w Czechach? I wreszcie: Dlaczego społeczne koszty transformacji dla tak wielu Polaków okazały się tak wysokie? Możemy uwzględniać niezwykle trudne realia roku 1989, ale nie możemy usuwać tych pytań z historii tylko dlatego, że są niewygodne.

Szacunek dla późniejszych zasług Tadeusza Mazowieckiego nie wymaga milczenia o jego błędach. Jeżeli mamy pamiętać, pamiętajmy uczciwie. Nie potrzebujemy kolejnego pomnika zbudowanego z przemilczeń, a niestety wszystko wskazuje na to, że to właśnie państwo robicie, przyjmując tę uchwałę. Potrzebujemy prawdy o polskiej historii, także wtedy, gdy jest ona skomplikowana i niewygodna.

Klub Konfederacja zagłosuje przeciwko ustanowieniu roku 2027 Rokiem Tadeusza Mazowieckiego.