Wystąpienie: Katarzyna Ueberhan

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o ustanowieniu "Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025", o ustanowieniu "Programu modernizacji Służby Więziennej w latach 2022-2025" oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw, zawartego w drukach nr 1243 i 1296.

Jako klub Lewicy pragniemy wyrazić poparcie dla kierunku proponowanych zmian, zachowując jednocześnie krytyczną refleksję nad ich potencjalnymi konsekwencjami, zwłaszcza dla środowisk akademickich oraz studentów i doktorantów.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz innych aktów prawnych, w tym tzw. programu modernizacyjnego, niesie ze sobą istotne przekształcenia organizacyjne w funkcjonowaniu uczelni więziennych. W ocenie klubu Lewicy pozytywnie należy ocenić próbę dostosowania systemu kształcenia funkcjonariuszy do rzeczywistych potrzeb polskiego więziennictwa, zarówno pod względem organizacyjnym, jak i merytorycznym.

Zgadzamy się z diagnozą zawartą w uzasadnieniu projektu, że dotychczasowe mechanizmy wpływu władz Służby Więziennej na programy kształcenia, dobór kadry czy szkolenie przyszłych oficerów były niewystarczające. Propozycja, aby dyrektor generalny współpracował z rektorem przy tworzeniu programów studiów, może służyć zwiększeniu praktyczności oferowanych kierunków i wzmocnieniu ich związku z zadaniami ustawowymi formacji.

Jednocześnie, Wysoka Izbo, nie możemy pominąć poważnych zastrzeżeń zgłoszonych przez środowiska akademickie, takie jak Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej i Krajowa Reprezentacja Doktorantów. W ich opinii projekt ustawy w obecnym kształcie może prowadzić do ograniczenia autonomii uczelni oraz pogorszenia warunków kształcenia, zwłaszcza na poziomie doktorskim.

Niepokój budzi fakt, że nowy model nadzoru, w którym rektora mianuje minister sprawiedliwości, de facto ogranicza rolę senatu uczelni i samorządów studenckich. Wskazuje się także na możliwe trudności w zakresie utrzymania statusu akademickiego i dalszego prowadzenia szkoły doktorskiej, co może skutkować koniecznością przenoszenia doktorantów na inne uczelnie, aby mogli zamknąć swoje przewody doktorskie.

Również z punktu widzenia studentów kierunków cywilnych istotne są pytania o dalszą możliwość kontynuowania studiów w nowej strukturze oraz o gwarancje odpowiedniego uposażenia dla funkcjonariuszy studentów w służbie kandydackiej. Lewica w pełni popiera postulat równego traktowania studentów wszystkich uczelni służb państwowych i konieczność zapewnienia bezpiecznych i przewidywalnych warunków kształcenia.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, klub Lewicy pozytywnie opiniuje niniejszy projekt ustawy, ze względu na jego cel - dostosowanie kształcenia do rzeczywistych potrzeb więziennictwa, przy jednoczesnym zachowaniu statusu akademickiego uczelni. Apelujemy jednak o dalsze prace nad zapewnieniem autonomii akademickiej i ochrony interesów środowisk studenckich i doktoranckich.