Wystąpienie: Jan Warzecha

Wysoka Izbo! Od wielu miesięcy obserwujemy narastającą debatę dotyczącą polityki historycznej Ukrainy oraz pamięci o ofiarach zbrodni wołyńskiej.

Polska od początku rosyjskiej agresji okazała Ukrainie ogromną solidarność, otwierając swoje granice, domy i serca dla milionów uchodźców. To wsparcie nie może jednak oznaczać rezygnacji z prawa do prawdy historycznej i szacunku dla pomordowanych obywateli II Rzeczypospolitej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów OUN-B i jej zbrojne ramię, Ukraińską Powstańczą Armię UPA.

Nie da się budować trwałego partnerstwa na przemilczaniu zbrodni ani na relatywizowaniu odpowiedzialności ich sprawców. Oczekujemy jednoznacznego potępienia ideologii odpowiedzialnej za ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, w wyniku której zamordowano w sposób bestialski ponad 100 tys. Polaków. Nie możemy się zgodzić na nadanie dekretem prezydenta Zełeńskiego elitarnej jednostce wojskowej na Ukrainie imienia "Bohaterów UPA". Równie ważne jest zaprzestanie gloryfikowania osób i formacji, które uczestniczyły w tych tragicznych wydarzeniach.

Pojednanie między narodami jest możliwe wyłącznie w oparciu o prawdę, pamięć i wzajemny szacunek. Nie można wymagać od polskiego społeczeństwa, aby zapomniało o cierpieniu swoich przodków. Polska ma moralny obowiązek upominać się o godne upamiętnienie wszystkich ofiar oraz o możliwość prowadzenia badań i ekshumacji.

Naszym obowiązkiem jest również konsekwentne przypominanie partnerom zagranicznym, że historia nie może być przedmiotem politycznych kompromisów.

Przyjaźń między państwami wymaga wzajemnego zrozumienia i odwagi w mierzeniu się z trudnymi kartami historii. Dlatego jako poseł apeluję do władz Ukrainy o podjęcie działań, które będą sprzyjały rzeczywistemu pojednaniu, a nie pogłębianiu istniejących podziałów.

Apel rządu Rzeczypospolitej Polskiej o konsekwentne stawianie kwestii pamięci historycznej we wszystkich rozmowach dwustronnych.

Polska racja stanu wymaga, abyśmy byli solidami z narodem ukraińskim wobec rosyjskiej agresji, ale jednocześnie stanowczy w obronie prawdy historycznej. Nie są to cele sprzeczne. Przeciwnie - wzajemnie się uzupełniają.

Prawda, nawet trudna, jest fundamentem trwałego pojednania i dobrego sąsiedztwa. Tylko w ten sposób możemy budować przyszłość opartą na wzajemnym szacunku, odpowiedzialności i uczciwości wobec historii. Dziękuję.