Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Spór z ZUS albo KRUS dotyczy emerytury, renty, zasiłku lub składek przedsiębiorcy. Dotyczy bezpieczeństwa finansowego człowieka.

Druk nr 3011 odpowiada na realny problem. Dziś sąd I instancji uchyla wadliwą decyzję tylko w wąsko określonych przypadkach. Projekt rozszerza tę kompetencję na kolejne decyzje wydane z rażącym naruszeniem procedury, porządkuje też sprawy decyzji formalnych i umorzeń. Kierunek jest słuszny. To organ rentowy ma rzetelnie ustalać fakty, a nie przerzucać własne obowiązki dowodowe na sąd i obywatela.

Skuteczności ustawy nie wolno jednak mierzyć samym czasem w sądzie, lecz całym okresem od złożenia wniosku obywatela do prawomocnego zakończenia sprawy. NIK wykazała, że w 2023 r. sprawy kategorii U trwały średnio 12,8 miesiąca w sądach okręgowych i 13 miesięcy w sądach rejonowych. Zwrot sprawy do ZUS może poprawić statystykę sądu, a jednocześnie wydłużyć oczekiwanie człowieka.

Obecny przepis mówi, że przy rażącym naruszeniu w określonych sprawach sąd decyzję uchyla. Projekt zastępuje ten obowiązek słowami "może uchylić". Szerszy zakres nie powinien oznaczać osłabienia ochrony już istniejącej.

Projekt nie wyznacza po zwrocie konkretnego terminu ani szczególnej konsekwencji za powtórzenie tych samych błędów. Z finalnego tekstu zniknęła również przesłanka, że usunięcie uchybień przed organem ma być szybsze niż przed sądem. Ocena skutków ma badać głównie czas w sądzie, nie całą drogę obywatela.

Jako poseł niezrzeszony poprę skierowanie projektu do komisji, ale końcowy głos uzależniam od zabezpieczeń przed proceduralnym ping-pongiem. Dobra deregulacja nie przenosi akt między biurkami, tylko prowadzi obywatela szybciej do ostatecznego rozstrzygnięcia.