Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy techniczną, ale ważną umowę. Nie otwiera ona polskiego rynku pracy i nie zwalnia nikogo z obowiązku uzyskania prawa pobytu czy pozwolenia na pracę. Ma sprawić, że legalnie przepracowane i oskładkowane lata w Polsce i Albanii nie znikną przy ustalaniu emerytury, renty lub innych świadczeń. Każde państwo zapłaci za okres ubezpieczenia w swoim systemie. Nie jest to więc socjal za samo obywatelstwo, lecz ochrona praw wynikających ze składek.

Dobre są zasady sumowania okresów ubezpieczenia, transferu nabytych świadczeń, unikania podwójnego oskładkowania pracowników delegowanych oraz uznawania wypadków przy pracy i chorób zawodowych. To ważne także z perspektywy mężczyzn. Z uzasadnienia wynika, że 94% zezwoleń na pracę wydanych obywatelom Albanii dotyczyło mężczyzn, a 83% osób było poniżej 44. roku życia. Pracują głównie w budownictwie, transporcie i przemyśle - branżach powiązanych z kształceniem zawodowym i szczególnie narażonych na wypadki.

Mam jednak cztery zastrzeżenia. Po pierwsze, umowa nie obejmuje świadczeń zdrowotnych w naturze, więc pracownicy muszą otrzymać jasną informację, że nie zapewnia im ona automatycznie leczenia. Po drugie, delegowanie może trwać 24 miesiące, a za zgodą władz - kolejne 24. Potrzebne są skuteczne kontrole, aby mechanizm nie służył obchodzeniu składek i tworzeniu firm skrzynek pocztowych. Po trzecie, Albania nie ma unijnej decyzji stwierdzającej odpowiedni poziom ochrony danych, a uzasadnienie wskazuje, że nie zaakceptowała bardziej szczegółowych zapisów. Po czwarte, prognoza kosztów jest niewielka, lecz oparta na ograniczonych danych i wymaga aktualizacji.

Poprę ratyfikację, ponieważ chroni uczciwie pracujących ludzi i polskie firmy. Oczekuję jednak corocznej informacji o kosztach, delegowaniach, nadużyciach i bezpieczeństwie danych. Dobra umowa musi być nie tylko podpisana, lecz także przejrzyście i bezpiecznie wykonywana. Dziękuję.