Wystąpienie: Barbara Dolniak

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotem dzisiejszej debaty jest senacki projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o referendum lokalnym.

Jednymi z najważniejszych elementów prawa, w tym prawa wyborczego, są: prawidłowość procedur, przejrzystość działania organów państwa oraz jednolite stosowanie prawa. Pan poseł Schreiber podniósł, że dyskwalifikuje ten projekt uzasadnienie i jego pierwsze zdanie - że chcemy tym projektem, Senat chce tym projektem eliminować nieprawidłowości, które zdarzają się w trakcie głosowania. Trzeba być naprawdę nierozsądnym, jeżeli mówi się, że np. przy poprzednich wyborach prezydenckich nie było problemu z liczeniem głosów. No były. Potem okazywało się, że nie we wszystkich komisjach to liczenie było prawidłowe. W związku z tym musimy zmieniać prawo wyborcze, tak jak inne prawo, ponieważ zmienia się życie, a co za tym idzie, ta zmiana wymusza również zmianę przepisów. Od jakości rozwiązań zależy skuteczna realizacja konstytucyjnych praw obywateli.

W tym senackim projekcie jest szereg zmian dotyczących prawa wyborczego, zarówno zmian o charakterze ogólnym, dotyczących samego procesu wybierania, jak i zmian dotyczących czynności administracyjnych.

Pamiętamy, jak w niektórych okręgach wyborczych kolejki przedłużały głosowanie znacznie powyżej ustalonej ostatniej godziny wyborów. Stąd też propozycja zmniejszenia maksymalnej liczby mieszkańców przypadających na stały obwód głosowania z 4 do 3 tys. osób. To ma usprawnić pracę komisji, ale przede wszystkim ułatwić obywatelom głosowanie. Jednocześnie projekt, by nie tworzyć sztywnego rozwiązania, wprowadza możliwość przyjęcia w uzasadnionych przypadkach innej, większej lub mniejszej liczby mieszkańców, co zależeć będzie od warunków w określonym miejscu.

Nadto projekt zmienia sposób ustalania liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach wyborczych. To zadanie miałaby wykonywać Państwowa Komisja Wyborcza. Do końca roku kalendarzowego na rok następny publikowałaby odpowiednie obwieszczenie w Dzienniku Ustaw. Jednak gdy tego nie wykona, nie wykona tej kompetencji, to przypadałaby ona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, orzekającemu w dużym, bo siedmioosobowym składzie.

Propozycje dotyczą także mężów zaufania, bo chodzi o przywrócenie społecznego charakteru i podkreślenie roli obywatelskiej. To jest zadanie mężów zaufania, którzy mają czuwać nad przebiegiem wyborów.

Zmiana komisarzy. Proponuje się liczbę od dwóch do sześciu komisarzy w każdym województwie. Komisarzem wyborczym miałby zostać sędzia lub sędzia w stanie spoczynku, a więc osoby wykonujące zawód bardzo ważny. Od sędziego wymaga się pewnych szczególnych reguł postępowania, ponieważ ma cieszyć się bezwzględnym społecznym, obywatelskim zaufaniem. Stąd też sposób zgłaszania kandydatów na komisarza ma wyglądać w ten sposób, że kandydatów będzie przedstawiał prezes właściwego sądu apelacyjnego po zasięgnięciu opinii kolegium tego sądu, a więc jest dosyć szeroki zakres osób, które będą decydować o wskazaniu kandydata na komisarza. Jest także szereg innych zmian dotyczących okręgowych i rejonowych komisji wyborczych i wskazania, kto może być członkiem takiej komisji. (Dzwonek) Tu również chodzi o osoby cieszące się, a może przede wszystkim cieszące się społecznym zaufaniem, a więc adwokaci, to takie zawody, czy radcy prawni lub notariusze.

Projekt ten będzie przedmiotem dyskusji w komisji do zmian kodeksów, w tym także Kodeksu wyborczego. Tylko powiem, że oprócz tego projektu senackiego są także projekty poselskie. Mam nadzieję, że ponad podziałami wypracujemy takie rozwiązania, które pozwolą na prawidłowe, obywatelskie przeprowadzanie wyborów, eliminując takie czy inne problemy, które przez lata w trakcie tych wyborów się pojawiały. Mam nadzieję, że będzie w tym uczestniczyło również Prawo i Sprawiedliwość. Dziękuję bardzo. (Oklaski)