Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Stoimy dziś przed oceną projektu ustawy, która w istotny sposób ingeruje w procedurę karną, czyli w jeden z najważniejszych filarów naszego wymiaru sprawiedliwości. To, jak będzie funkcjonowało postępowanie karne, ma bezpośredni wpływ na prawa obywateli, zarówno tych oskarżonych, jak i tych pokrzywdzonych.

Zacznijmy od pozytywów. Projekt ten wychodzi naprzeciw realiom współczesności, w których postęp technologiczny i oczekiwania społeczne wymagają nowoczesnych i sprawnych procedur. Rozszerzenie możliwości doręczeń elektronicznych, dopuszczalność zdalnego udziału strony czy zmiany w zakresie dostępu do akt postępowania - to są zmiany, które mogą przyczynić się do przyspieszenia spraw i odciążenia sądów. To bardzo dobry kierunek pod warunkiem, że zmiany wdrażane są rozsądnie i z poszanowaniem konstytucyjnych zasad procesu. Cieszy również wzmocnienie pozycji pokrzywdzonych, którzy przez lata czuli się często bezsilni wobec skomplikowanych i przeciągających się procedur.

Ułatwienie dostępu do informacji i zwiększenie uprawnień to postulaty słuszne i potrzebne. Ale, Wysoka Izbo, każda zmiana w procedurze karnej musi być bardzo ostrożna. Niepokojące jest to, że niektóre zapisy mogą prowadzić do ograniczenia praw oskarżonych, chociażby przez skrócenie czasu na złożenie wniosków dowodowych czy poszerzenie katalogu sytuacji, w których sąd może odmówić przeprowadzenia dowodu z powodu jego oczywistej nieprzydatności. Pojęcia te są nieostre i niestety mogą wpływać na wynik postępowania. Zastanawia również skala uprawnień, jakie projekt przekazuje prokuraturze, zwłaszcza w kontekście gromadzenia i zabezpieczania dowodów oraz prowadzenia niektórych czynności bez realnej kontroli sądu. Niepokój budzi też tempo prac i ograniczona liczba konsultacji społecznych.

Projekt jest potrzebny i ważny, więc koło Republikanie będzie go popierało. Dziękuję.