Wystąpienie: Grzegorz Lorek

23 lipca 1951 r. w Krakowie zmarł kard. Adam Stefan Sapieha, metropolita krakowski, senator II Rzeczypospolitej, a także duchowy przywódca Kościoła katolickiego w Polsce podczas II wojny światowej i pierwszych lat powojennych. Był powszechnie znany jako "książę niezłomny" ze względu na swoją postawę moralno-polityczną.

Kardynał Sapieha, urodzony 14 maja 1867 r., pełnił funkcję biskupa krakowskiego od 1911 r., a od 1926 r. był arcybiskupem metropolitą. W 1946 r. został wyniesiony do godności kardynalskiej. Jego pogrzeb, któremu przewodniczył prymas Stefan Wyszyński, zgromadził tłumy i odbył się w katedrze na Wawelu. Został pochowany w krypcie pod konfesją św. Stanisława.

Nawet po śmierci Sapieha wzbudzał u komunistów złe skojarzenia. W celu skompromitowania duchownego władza rozpoczęła w styczniu 1953 r. tzw. proces kurii krakowskiej, w którym sądzono duchownych i osoby świeckie za ich rzekome związki z obcym wywiadem. "W propagandowych wystąpieniach na sali sądowej, na łamach gazet, w radiu zarzucano krakowskiemu metropolicie działania na szkodę Polski i Kościoła, oskarżano o szpiegostwo, gromadzenie dóbr materialnych, broni, przygotowywanie buntu przeciwko ludowemu państwu". Mimo tych prób Sapieha do dziś pozostaje symbolem niezłomności.

Kardynał Sapieha otrzymał wiele odznaczeń, w tym Order Orła Białego, oraz tytuły honorowego obywatela Nowego Sącza i Krakowa, a także doktoraty honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.