Wystąpienie: Dominik Jaśkowiec

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2700.

Wykluczenie transportowe w Polsce dotyka ok. 15 mln osób i coraz silniej uderza w naszą gospodarkę. Brak połączeń autobusowych lub zbyt rzadkie kursy ograniczają dostęp do rynku pracy, edukacji, opieki zdrowotnej oraz usług publicznych. Problem ten wykracza poza sferę samej komunikacji. Wpływa negatywnie na aktywność zawodową, szanse edukacyjne młodych ludzi, jakość życia seniorów oraz codzienną niezależność mieszkańców.

W mniejszych miejscowościach samochód często traktowany jest jako podstawowe narzędzie samodzielności. Jednak część mieszkańców nie posiada prawa jazdy, nie może prowadzić pojazdu ze względu na swój wiek bądź stan zdrowia. Nie jest w stanie udźwignąć kosztów utrzymania auta. W takich przypadkach brak transportu publicznego staje się barierą zawodową, a nawet barierą życiową.

Dostępność transportu publicznego determinuje również decyzje edukacyjne młodych ludzi. Z raportu UNICEF Polska z 2024 r. wynika, że 14% młodzieży w wieku 12-19 lat jest zagrożone wykluczeniem transportowym.

Starzejące się społeczeństwo będzie nasilać problem wykluczenia komunikacyjnego. Według prognoz GUS w 2060 r. osoby w wieku co najmniej 65 lat będą stanowić ok. 30% populacji naszego kraju. Dla samorządów oznacza to konieczność zapewnienia seniorom środków transportu decydujących o ich samodzielności. Bez sprawnej komunikacji publicznej będą oni skazani na izolację.

Szanowni Państwo! W okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości nastąpił drastyczny spadek liczby lokalnych linii autobusowych. W latach 2015-2021 ich liczba skurczyła się o blisko 40% - z 15 400 do 9300 linii autobusowych - a w całym sektorze publicznych przewozów pasażerskich odnotowano wielomilionowe ubytki pasażerów. W 2014 r. odległość pokonywana przez linie autobusowe wynosiła 788 612 km, a w 2020 r. spadła do 480 435 km, a więc o 39%. Pomimo powołania funduszu rozwoju przewozów autobusowych problem wykluczenia komunikacyjnego pozostał nierozwiązany.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedłożony przez rząd koalicji 15 października projekt ustawy zmienia filozofię organizacji transportu publicznego w Polsce. Reforma ma charakter strukturalny, obejmuje cały kraj oraz wszystkie szczeble samorządu terytorialnego. Ogólnopolski standard dostępności komunikacji zbiorowej, minimalna częstotliwość połączeń, integracja przewozów przez marszałków województw, tworzenie i udostępnienie rozkładów jazdy w cyfrowej formie, integracja różnych gałęzi transportu, w tym transportu kolejowego i autobusowego, to główne założenia omawianego projektu ustawy.

Wdrożenie nowej organizacji transportu publicznego w Polsce nie oznacza jednak końca zmian, a przyjęte rozwiązania powinny być w przyszłości systematycznie rozwijane. Należy objąć wsparciem również miejskich przewoźników organizujących linie podmiejskie kursujące poza granicami miast - obecnie procedowana propozycja ogranicza takie wsparcie tylko do mniejszych ośrodków oraz komunikacji metropolitalnej - stworzyć jasny system ulg i zachęt do stałego korzystania z transportu zbiorowego oraz dokonać pełnej integracji istniejących taryf biletowych.

Pomimo tych uwag klub Koalicji Obywatelskiej popiera omawiane przedłożenie i będzie głosować za jego przyjęciem.

Proszę bardzo, teraz pan poseł. (Oklaski)

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak)