Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pamięć o ofiarach ludobójstwa na Wołyniu jest naszym obowiązkiem. Dobrze, że Sejm oddaje hołd pomordowanym Polakom. Jednocześnie nie możemy udawać, że problem dotyczy wyłącznie przeszłości. Prawdziwe pojednanie wymaga prawdy - prawdy historycznej. Tymczasem do dziś spotykamy się z utrudnieniami, jeśli chodzi o ekshumacje polskich ofiar, fałszowaniem historii oraz, co karygodne, gloryfikowaniem postaci i formacji odpowiedzialnych za to ludobójstwo, to masakryczne kreatywne zabijanie dzieci, niemowląt, starców, kobiet. Nie wolno nad tym przechodzić do porządku dziennego.

Dlatego uważamy, że uchwała powinna jednoznacznie potępiać władze Ukrainy zmierzające do utrudnienia ekshumacji, fałszowania prawdy historycznej i gloryfikowania sprawców tych zbrodni. Taki kierunek znalazł się w poprawce zgłaszanej podczas prac komisji przez marszałka Krzysztofa Bosaka. Brak takiego nawiązania spowoduje, że uchwała będzie niepełna, będzie wadliwa. Natomiast relacje między państwami powinny opierać się na wzajemnym szacunku. Ale szacunek nie może oznaczać przemilczenia faktów historycznych ani zgody na kult sprawców ludobójstwa. Tylko prawda, godny pochówek wszystkich ofiar i jednoznaczne potępienie zbrodniczej ideologii mogą być fundamentem uczciwego pojednania.

Apeluję, żeby w trakcie głosowań przyjąć te uzupełniające poprawki. My i tak będziemy głosować za tym, aby upamiętnić ofiary, ale naprawdę apeluję o to, aby ta uchwała była pełna. Dziękuję. (Oklaski)