Wystąpienie: Adam Dziedzic

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące uchwały Sejmu Rzeczypospolitej w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej przez nacjonalistów ukraińskich.

Co leży u podstaw tej uchwały? Nienawiść? Zemsta? Absolutnie nie. Dążenie do prawdy. Do godnego pochówku ponad 100 tys. ofiar, jaki jest znany nam z naszej religii czy kultury europejskiej. Do upamiętnienia i konieczności przestrzegania o tym strasznym ludobójstwie nowych, kolejnych pokoleń Polaków i Ukraińców. To wszystko przyczyni się do pojednania, do przebaczenia.

Ale jedno jest ważne, myślę, że najważniejsze - to pamięć. Wybaczyć bowiem nie oznacza zapomnieć. Prawda o tych strasznych mordach, o ludobójstwie niespotykanym w swojej skali, agresji i niewyobrażalnym bestialstwie musi trafić do każdego Ukraińca. Jak można doprowadzić do gloryfikacji morderców i oprawców z OUN-UPA, SS-Galizien czy innych formacji nacjonalistycznych, które w tym ludobójstwie czynnie lub biernie uczestniczyły? Ta gloryfikacja wywołuje okropny ból i żal w naszym narodzie. Jak można robić to w stosunku do nas? Do Polaków, rodzimych mieszkańców tamtych ziem, ich potomków czy państwa polskiego, całego społeczeństwa, które tak wiele bezinteresownej pomocy udzieliło i udziela narodowi ukraińskiemu?

Ta uchwała to również forma hołdu dla obrońców mordowanych obywateli Rzeczypospolitej - żołnierzy Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich oraz członków spontanicznie czy metodycznie zawiązywanych organizacji samoobrony. To również przestroga, jasny sygnał, że do Europy Ukraina nie wejdzie z ludobójstwem, gloryfikacją oprawców i skrajnym nacjonalizmem. Póki tego nie zmieni, drzwi do wspólnej Europy będą zatrzaśnięte.

Uchwała to także wyraz wdzięczności dla wszystkich tych, którzy przyczynili się do rozpoczęcia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych w trudnych warunkach wojennych. Polskie Stronnictwo Ludowe wielokrotnie wnosiło o te działania, o upamiętnienie i godny pochówek dzieci, starców, kobiet i mężczyzn bestialsko pomordowanych na terenach II Rzeczypospolitej. Kilka dni temu, w rocznicę tego okropnego ludobójstwa, wicepremier rządu Rzeczypospolitej, prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego Władysław Kosiniak-Kamysz pojechał do Ołyki w Ukrainie, by uczcić pamięć pomordowanych, postawić krzyż, oddać cześć pomordowanym. Pośmiertnie mianował ppor. Zygmunta Rumla na stopień kapitana - człowieka, który do końca wierzył w porozumienie, lecz zginął zamordowany przez UPA.

I nam wiary nie brakuje. Ta uchwała musi przyczynić się do rozpoczęcia działań edukacyjnych skierowanych do kolejnych młodych pokoleń, tak aby nigdy nie fałszowano historii, by zawsze (Dzwonek) potępiano tę okrutną i niespotykaną zbrodnię na narodzie polskim, by dążono do trwałego pojednania opartego na prawdzie, szacunku i zrozumieniu i osiągnięto wreszcie to pojednanie. Obowiązkiem naszego pokolenia jest doprowadzić do zgody, do współpracy, do dojścia do wspólnych uniwersalnych wartości. Nie możemy dopuścić do eskalacji niechęci, nienawiści czy też agresji.

Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego jest za przyjęciem uchwały w przedstawionej formie. Cześć ofiarom ludobójstwa wołyńskiego i wieczna im pamięć! Dziękuję. (Oklaski)