Wystąpienie: Piotr Kowal

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt odnieść się do procedowanego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim, zawartego w druku nr 610.

Celem nowelizacji jest wzmocnienie jednostek pomocniczych w gminach poprzez zmiany zarówno organizacyjne, jak i finansowe. I to chyba te zmiany budziły dzisiaj w komisji najwięcej wątpliwości. Projekt dotyczy nie tylko sołectw i funduszu sołeckiego, ale także m.in. wprowadzenia instytucji młodzieżowych rad i jednostek pomocniczych czy rozszerzenia uprawnień sołtysów i przewodniczących osiedli czy innych jednostek pomocniczych.

Podczas prac w komisji do projektu ustawy zgłoszono szereg poprawek. Kierunek zmian uzyskał - myślę, że to jest dobre określenie - charakter fakultatywnego wzmocnienia jednostek pomocniczych, bez narzucania obligatoryjnych rozwiązań. Dzięki poprawkom, które zostały przyjęte w komisji, zmiana tej ustawy ma charakter raczej ewolucyjny niż rewolucyjny, jaki jej nadano w pierwotnym brzmieniu tego projektu ustawy. Dzięki poprawkom przyjętym przez komisję projekt zachowuje elastyczność i nie prowadzi do nadmiernego usztywnienia budżetów gmin. To podejście daje gminom przestrzeń do podejmowania decyzji w oparciu o ich realne możliwości organizacyjne, ale przede wszystkim finansowe.

Klub parlamentarny Lewicy popiera wzmocnienie roli jednostek pomocniczych, ale z zachowaniem właściwej równowagi ustrojowej. Uważamy bowiem, że część zmian, które były prezentowane przez wnioskodawcę, powodowała, że dochodziło do pewnego zaburzenia w postrzeganiu uprawień, które należą do rady gminy czy do organu wykonawczego i do jednostek pomocniczych. Kompetencje tych jednostek, w tym sołectw czy osiedli, nie mogą wkraczać w uprawnienia przysługujące radzie gminy. Myślę, że to jest granica, której przy wzmocnieniu jednostek pomocniczych nie możemy jako parlament przekraczać. Szczególnie warto to podkreślić, jeśli chodzi o ten projekt ustawy.

Myślę, że utworzenie młodzieżowych rad jednostek pomocniczych to jest właściwy kierunek zmian i za to należy podziękować wnioskodawcom. To jest krok w kierunku aktywizacji młodego pokolenia i budowania zaangażowania obywatelskiego, można powiedzieć, od najmłodszych w rozumieniu świadomości ludzkiej lat. A przecież doskonale wiemy, że to właśnie wokół młodzieży i partycypacji obywatelskiej musimy budować trwałe podstawy samorządności.

Klub parlamentarny Lewicy popiera przyjęcie ustawy, ale z zastrzeżeniem, że w brzmieniu przyjętym przez komisję. Ustawa w tym brzmieniu nie generuje nadmiernych kosztów i pozostawia samorządom niezbędną elastyczność w tym zakresie. Wzmacnianie jednostek pomocniczych powinno, musi, służyć mieszkańcom, ale nie może wprowadzić dodatkowego, nieuzasadnionego obciążenia finansowego gmin. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)