Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt z druku nr 1541 zakłada zniesienie obowiązku przedkładania dokumentu potwierdzającego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu, jeśli sąd może samodzielnie potwierdzić umocowanie na podstawie publicznie dostępnych rejestrów elektronicznych. Wprowadzenie tego rozwiązania może ograniczyć zbędną biurokrację i przyspieszyć procedury.

Projekt przewiduje również możliwość zwrotu wpisu od każdego zażalenia, jeśli zostanie ono uwzględnione, nie tylko w przypadku zażaleń dotyczących ukarania grzywną. Kolejna zmiana umożliwia sądom łączenie kilku spraw toczących się przed tym samym sądem, jeśli mogłyby zostać objęte jedną skargą i połączenie to nie wydłuży nadmiernie postępowania. Jest to zmiana pozytywna, mogąca usprawnić przebieg spraw administracyjnych.

Najwięcej wątpliwości budzi jednak wprowadzenie instytucji tzw. przyjaciela sądu. Sąd będzie mógł z urzędu zwrócić się do organizacji społecznej lub organu administracji publicznej o przedstawienie poglądu w sprawie, jeśli uzna to za przydatne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Dotąd organizacje mogą uczestniczyć w takich postępowaniach wyłącznie jako strona. Obecnie sąd sam będzie wskazywał, do kogo się zwraca, co niesie za sobą oczywiście ryzyko selekcji według kryteriów nieobiektywnych, może nawet ideologicznych. Warto zauważyć, że już dziś możliwe jest przedstawianie opinii przez organizacje w ramach tej instytucji, a sąd decyduje, czy je uwzględnić. Proponowana zmiana może działać odwrotnie. Opinie organizacji, do których sąd się nie zwrócił, mogą być automatycznie pomijane.

W związku z tym na obecnym etapie Konfederacja wstrzymuje się od podjęcia decyzji w sprawie poparcia tego projektu. Uważamy, że instytucja przyjaciela sądu w obecnym kształcie jest nieprecyzyjna i budzi istotne zastrzeżenia co do jej wpływania na bezstronność postępowania. Dziękuję bardzo.