Wystąpienie: Wioletta Maria Kulpa

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić państwu stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie sprawozdania Komisji do Spraw Deregulacji o projekcie ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, ustawy w Krajowym Rejestrze Karnym oraz ustawy - Prawo oświatowe.

"Nigdy byś się nie spodziewał" - Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 tak zatytułowała kampanię społeczną. "Nigdy byś się nie spodziewał". Jej celem jest poszerzenie wiedzy oraz pogłębienie świadomości na temat zjawiska wykorzystywania seksualnego dzieci w Polsce. W ramach poszerzenia wiedzy w tym zakresie mamy informację statystyczną, że 40% przestępstw seksualnych wobec dzieci stanowią te popełniane przez osoby znane pokrzywdzonemu, w tym z najbliższej rodziny lub otoczenia.

Zatem pierwsza propozycja zastąpienia wymogu przedstawiania zaświadczenia o niekaralności wymogiem przedstawiania jedynie oświadczenia na piśmie, mimo iż podpisanego pod rygorem odpowiedzialności karnej, budziła chyba najwięcej kontrowersji wśród wszystkich środowisk i członków komisji, szczególnie Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży. Bo deregulacja prowadziła do poważnych luk w systemie weryfikacji. Oświadczenia w przeciwieństwie do oficjalnych dokumentów z Krajowego Rejestru Karnego nie stanowią tak skutecznego narzędzia weryfikacyjnego. Powinno być dla nas oczywiste, że odpowiedzialność za złożenie fałszywego oświadczenia nie zawsze eliminuje ryzyko, że osoba z przeszłością przestępczą, szczególnie w kontekście przestępstw na tle seksualnym, łatwo ukryje swoje działania. Zjawisko, w którym wielu przestępców seksualnych funkcjonuje w najbliższym otoczeniu dzieci, jest alarmujące. Uproszczenie procedury weryfikacyjnej przez możliwość składania jedynie oświadczenia stwarza ryzyko, że osoby z przeszłością kryminalną, w tym pedofile, będą miały większy dostęp do dzieci.

W sytuacji, w której ochrona najmłodszych obywateli powinna być naszym priorytetem, proponowane zmiany były skandaliczne. Skandaliczne jest również to, że komisja deregulacyjna, która powinna zajmować się praktycznymi tematami w zakresie zmiany przepisów służących zmniejszeniu obciążeń dokumentacyjnych, sprawozdawczych, wchodzi w bardzo merytoryczne sprawy, a wprowadzenie tych zmian groziłoby nieuchronnie kolejnymi tragediami krzywdzenia dzieci. W świetle tych zastrzeżeń wprowadzono poprawkę do zmian ustawowych, której zamysł został tak skonstruowany, że teraz obowiązek przedkładania zaświadczenia o niekaralności ciąży nie na rodzicu czy opiekunie, ale na osobie kierującej jednostką oświatową. To ona będzie miała obowiązek zweryfikowania, czy rodzic figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym.

A zatem gdzie ta deregulacja? Co się zmieniło? Coś uprościła komisja deregulacyjna? Po co zatem te zmiany? Po co deregulacja wchodzi w przepisy mające chronić dzieci przed przestępczością seksualną? Deregulacja ustaliła z Ministerstwem Edukacji Narodowej, że osoby, które zajmują się nauką zawodu nieletnich, nie będą musiały jednak składać zaświadczenia o niekaralności. To jest wyłom. Odstępstwo pod hasłem: nie będziemy mieli w ogóle chętnych pracodawców, aby zgłaszali się do uczestniczenia w programach nauki zawodu. Prawdziwym tematem w tym zakresie, którym powinna zająć się komisja deregulacyjna, jest uproszczenie procedury składania wniosku o zaświadczenie o niekaralności w aplikacji mObywatel, bo na dziś nie można tej procedury przejść do końca, i zniesienia całkowitej opłaty 20 zł nie tylko dla wolontariuszy i nie tylko z powodów ekonomicznych, ale dla każdego Polaka, tam, gdzie złożenie takiego dokumentu wymagane jest ustawowo, czyli nakazane przepisami prawa. To byłby prawdziwy udział w realnym uproszczeniu procedury i rola dla komisji deregulacyjnej. Tymczasem praca, która została wykonana w zakresie tej ustawy nie ma nic wspólnego z deregulacją, a dodatkowo wiązała się z szeregiem wątpliwości i wprowadzeniem dziwnych rozwiązań, które mogły stworzyć więcej nieprawidłowości.

Musimy pamiętać, że kluczowe jest znalezienie równowagi między potrzebą uproszczenia procedur administracyjnych a zapewnieniem bezpieczeństwa dzieci. W dobie rosnącego zagrożenia przestępczością na tle seksualnym bardziej szczegółowa weryfikacja osób mających kontakt z małoletnimi staje się absolutnie konieczna. Choć zdajemy sobie sprawę, że może wiązać się to z większymi obciążeniami administracyjnymi, nie możemy pozwolić, by uproszczona procedura przekładała się na bezpieczeństwo naszych dzieci. W związku z tym wnoszę o rewizję proponowanych zmian i dążenie do skuteczniejszych sposobów weryfikacji.

Wysoka Izbo! W obliczu tak poważnych zagrożeń musimy dostosować poziom weryfikacji do poziomu ryzyka. Naszym wspólnym celem powinno być zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa dla najmłodszych obywateli. Proponowane zmiany komisji deregulacyjnej wywołały wiele uwag i zastrzeżeń różnych środowisk, co zostało zobrazowane na 167 stronach uwag różnych środowisk, stowarzyszeń, rzecznika praw dziecka, rzecznika praw obywatelskich. Czy zatem deregulacja ma prowadzić do takich zastrzeżeń i w gruncie rzeczy wywoływać falę przeciwstawienia się tym propozycjom, które mogły zagrozić dzieciom? Nie w pełni akceptujemy zaproponowane zmiany, które w dużej mierze nie wpływają na poprawę bezpieczeństwa dzieci, dlatego na dzisiaj klub parlamentarny wstrzyma się w głosowaniu nad proponowanymi zmianami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)