Wystąpienie: Kazimierz Bogusław Choma

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 5 sierpnia 1772 r., a więc dokładnie 153 lata temu, podpisano traktat, na mocy którego Rosja, Prusy i Austria dokonały pierwszego rozbioru Polski, by przywrócić porządek i nadać jej stan zgodny z interesami sąsiadów, jak napisano w traktacie.

Okupacji dokonano bez oporu. Wojska Rzeczypospolitej, wyniszczone w czasie wojny domowej, nie były zdolne do obrony kraju. Król Stanisław August, poniatowski, próbował opóźnić zwołanie Sejmu, który miał zatwierdzić pierwszy rozbiór, jednak wojska trzech zaborców siłą wymusiły na Polakach zwołanie Sejmu. Zaborcy musieli mieć pewność, że decyzje Sejmu będą po ich myśli, utworzyli więc fundusz korupcyjny, w którym zgromadzono łapówki dla posłów. Wkrótce 60 posłów było już przekupionych przez wrogie mocarstwa. Aby Sejmu nie zerwano, na jego czele postawiono człowieka Rosji, Adama Ponińskiego. Ostatecznie grupa 99 posłów oddanych zupełnie zaborcom podpisała traktaty rozbiorowe. Adam Poniński, samozwańczy marszałek Sejmu, pobrał z ambasady rosyjskiej 1200 dukatów. Tyle dla niego była warta Polska. Majątek przegrał w karty, ogłosił bankructwo, a że był płatnym agentem ambasady rosyjskiej, został skazany przez Sejm Czteroletni (Dzwonek) na wygnanie i pozbawienie wszystkich tytułów. Dokonał żywota w 1798 r., gdy pijany wpadł do kanału wypełnionego ekskrementami, gdzie utonął.

Tadeusz Rejtan, który wiedział, że lepiej było zginąć niż okryć się hańbą lub ściągnąć na siebie wyrok...

Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Patryk Gabriel, Koalicja Obywatelska.

Poseł Kazimierz Bogusław Choma:

...pozostał w pamięci potomnych jako żarliwy obrońca Rzeczypospolitej. Oby nigdy nie powtórzyła się noc utraty suwerenności i pełnego uzależnienia od innych państw. (Oklaski)