Wystąpienie: Wiesław Różyński

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Jako Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe z uznaniem odnosimy się do projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, który wprowadza zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość na terenie szkół podstawowych, z możliwością jego stosowania w szkołach ponadpodstawowych i innych placówkach oświatowych.

Dostrzegamy pilną potrzebę przeciwdziałania negatywnym skutkom nadmiernego użytkowania nowych technologii przez dzieci i młodzież. Jak wskazują badania przytoczone w uzasadnieniu projektu, uczniowie spędzają średnio ponad 5 godzin dziennie na korzystaniu z telefonów komórkowych, co prowadzi do izolacji społecznej, osłabiania umiejętności komunikacyjnych, pogorszenia zdrowia psychicznego i fizycznego, a także spadku koncentracji i wyników edukacyjnych. Projekt wpisuje się w szerszy kontekst zmian w systemie edukacji z naciskiem na profilaktykę uzależnień, w szczególności od Internetu. Zmiany, które dodają profilaktykę uzależnień do celów systemu oświaty, uwzględniające zagrożenia związane z Internetem w programach wychowawczo-profilaktycznych oraz podkreślające współpracę szkół z rodzicami w tym zakresie, to kroki we właściwym kierunku. Szczególnie cenimy włączenie rad rodziców i samorządu uczniowskiego w proces określania wyjątków od zakazu, co umożliwia dostosowanie regulacji do specyfiki poszczególnych placówek.

Projekt odpowiada na realne wyzwania współczesnej edukacji. Raporty takie jak "Internet dzieci" z 2025 r. czy "Problematyczne używanie Internetu przez młodzież" z 2019 r. wskazują na alarmujący wzrost uzależnień od technologii, cyberprzemocy, problemów zdrowotnych, takich jak lęki, depresja, czy tych związanych z siedzącym trybem życia. Wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych to odpowiedź na te problemy. Jest szansa na to, by ograniczyć rozpraszanie uczniów podczas lekcji, poprawić ich koncentrację i wspierać rozwój umiejętności społecznych.

Niemniej jednak klub PSL wyraża poważne wątpliwości dotyczące skuteczności proponowanych przepisów. Projekt wprowadza wprawdzie ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkół podstawowych, jednak całkowicie pomija kluczowe kwestie związane z mechanizmami egzekwowania tego zakazu oraz sankcjami za jego naruszenie. Brak precyzyjnych regulacji w tym zakresie sprawia, że szkoły zostają pozbawione skutecznych narzędzi prawnych, które umożliwiłyby praktyczne wdrożenie zakazu. Istnieje ryzyko, że stosowanie przepisu będzie zależało od indywidualnych interpretacji dyrekcji, rad pedagogicznych czy organów prowadzących szkoły. Taka sytuacja może prowadzić do różnych praktyk w różnych placówkach, co spowoduje nierówne traktowanie uczniów. W jednej szkole zakaz może być rygorystycznie egzekwowany, w innej symbolicznie, co rodzi pytania o sprawiedliwość i spójność systemu oświaty. W rezultacie proponowana regulacja może nie wnieść realnej zmiany w porównaniu z obecnym stanem. Teraz ponad 50% szkół już stosuje ograniczenia w korzystaniu z telefonów - niestety w sposób niejednolity i często nieskuteczny. Uważamy, że zamiast koncentrować się na ustawowym potwierdzeniu istniejących praktyk, wysiłki legislacyjne powinny skupić się na stworzeniu skutecznych mechanizmów egzekwowania zakazu oraz precyzyjnych sankcji za jego naruszanie. Bez takich rozwiązań szkoły mogą napotykać trudności z wdrażaniem zakazu.

Klub popiera projekt ustawy i wnosi o skierowanie go do dalszego czytania, widząc w nim ważny krok w stronę ochrony zdrowia psychicznego i fizycznego uczniów oraz poprawy jakości edukacji. Uznajemy, że ograniczenie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach jest zgodne z interesem młodego pokolenia, które zmaga się z rosnącym problemem uzależnienia od technologii. Zaznaczamy jednak, że aby regulacja przyniosła oczekiwane efekty, konieczne jest jej uzupełnienie o konkretne narzędzia prawne i organizacyjne, które zapewnią jej skuteczne wdrożenie (Dzwonek) i jednolite stosowanie we wszystkich szkołach. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)